## Auteursrechten

Leerdoelen:

- Verzamelen van specialistische kennis van auteursrechten bij downloaden en hergebruiken van informatie (tekst, beeld, geluid)
- Kennis opdoen van alternatieve oplossingen rond auteursrechten gericht op hergebruik en vrij gebruik van informatie.

SBU 6 uur

Saskia Beeldman over auteursrechten op internet

Niet alles wat op internet staat is ook zomaar vrij te gebruiken. In principe heeft de plaatser van het materiaal het auteursrecht en kun je niet zomaar informatie of beeldmateriaal op internnet overnemen op je eigen website of in je eigen blog.

De opdracht

Je gaat zelfstandig informatie verzamelen over auteursrecht. Maak de opdrachten die hieronder staan allemaal en noteer al je antwoorden in een WORD document. Dit word-document moet voldoen aan de volgende voorschriften.

- alle vragen zijn beantwoord
- de tekst is links en rechts uitgelijnd.
- het document bevat een voorblad (sjabloon) met een relevante afbeelding en de naam van de auteur (dat ben je zelf).
- de pagina's zijn genummerd
- het document bevat een (automatisch gemaakte) inhoudsopgave
- het document bevat in het tekstgedeelt minimaal 3 relevante afbeeldingen

Opdracht 1 Bekijk de video en lees via de link meer over auteursrechten op internet.

De antwoorden op de vragen hieronder kun je vinden en in de tekst van de website waar je met de link hierboven naar toe gaat.

Vragen:

1.Welke vragen worden in de video gesteld over auteursrecht?
2. Wat is precies auteursrecht?
3. Moet een maker iets doen om auteursrecht te krijgen op zelfgemaakt werk?
4. Welke rechten heeft iemand die het auteursrecht van iets bezit?
5. Hoe lang duurt het autersrecht?
6. Geef 5 voorbeelden van ' werken' waarop je auteursrecht kunt hebben.
7. Als iemand iets maakt samen met een ander, wie heeft of hebben dan het auteursrecht?
8. Wat is " portretrecht?

Opdracht 2 Afbeeldingen zoeken

Met Google kun je prachtige afbeeldingen zoeken en snel vinden. Maar mag je ze ook allemaal gebruiken? Google biedt bij het zoeken naar afbeeldingen een aantal zoekopties, die bepaalde rechten aangeven. Dus wat je legaal met een afbeelding mag doen die je op internet hebt gevonden. Bijvoorbeeld: gelabeld voor hergebruik.

Lees nog even verder op deze website om meer te weten te komen over het zoeken naar rechtenvrije afbeeldingen. Dat zijn afbeeldingen die je vrij mag gebruiken, bijvoorbeeld in een werkstuk of voor je eigen blog.

WAT MOET JE DOEN
Gebruik de informatie van die website en gebruik de zoekmachine van Google voor het beantwoorden van de vragen. Je kunt het beste zoeken naar " Geavanceerd zoeken naar afbeeldingen". En dan kijken bij Gebruiksrechten.
Voorbeeld: Onbeperkt te gebruiken en te delen --> deze afbeelding mag je zo in je website of blog gebruiken (wel met naamsvermelding, dat is niet meer dan normaal).
1. Geef een overzicht van de indeling van gebruiksrechten die je bij Google kunt vinden als je naar afbeeldingen zoekt en zet er bij elk gebruiksrecht duidelijk bij wat je dan precies wel en niet mag.

2. Gebruiksrecht is niet hetzelfde als auteursrecht. Hoe zit het dan met het auteursrecht van de foto's die je hebt gevonden? Blijft dat bij de oorspronkelijke fotograaf of verandert dat als jij de foto van iemand anders gebruikt?

Er zijn ook vormen van auteursrecht die wat meer vrijheden bieden, bijvoorbeeld omdat de auteur wel toestaat dat zijn of haar werk voor niet-commerciële doelen wordt hergebruikt, meestal dan onder de voorwaarde van naamsvermelding. Daar zijn verschillende vormen van, die onder de naam Creative Commons worden samengevoegd. Hierover leer je meer bij opdracht 4.

Opdracht 3 Gratis fotosite’s
Onderstaande websites hebben allemaal foto’s van redelijk professionele kwaliteit. Deze foto’s worden gratis aangeboden. Gratis betekent ook helaas veel reclame in de sites zelf. Zoeken doet u het beste in het Engels, aangezien de sites Engelstalig zijn.

- Picjumbo https://picjumbo.com/page/2/
- Unsplash https://unsplash.com/
- Pixabay https://pixabay.com/
- Picography http://picography.co/ (De extensie is echt .co)
- Life of Pix http://www.lifeofpix.com/
- StockSnap https://stocksnap.io/search/car/sort/relevance/desc

Opdracht 4 Lees via de link meer over Creative Commons auteursrechten

a. Geef een totaal overzicht van alle vormen van Creative Commons rechten en geef precies aan wat je bij welke vorm mag.
b. Zoek bij elk Creative Commons recht dat je beschrijft een afbeelding die volgens dat gebruiksrecht is gelabeld.
c. Ga via deze link naar Wikimedia Commons en beschrijf wat je op deze webpagina kunt vinden.

## Opdracht 5: Publiek domein

Is het auteursrecht vervallen en is het niet ingeschreven als merk, dan valt het werk in het publieke domein. Er rust geen auteursrecht meer op. Je kunt dan met een werk doen wat je maar wilt. Je er bijvoorbeeld nieuwe producten mee maken en die verkopen of het werk (extreem) bewerken. Oude gebouwen mogen weer gefotografeerd worden zoals iedereen maar wil etc.

1. Wat is precies publiek domein? Omschrijf het in eigen woorden.
2. Zoek op internet een boek of muziekstuk dat valt onder het publiek domein. Noteer de naam van boek of muziekstuk, de naam van de maker en het jaar waarin het gemaakt is.

####

#### Opdracht 6 Stockfotos's

Als je via google naar foto's zoekt is het lang niet altijd duidelijk wat de rechten zijn die op die foto berusten. Vooral als je foto's (die je niet zelf hebt gemaakt) aan je blog of je website wilt toevoegen is dit heel erg belangrijk. Voor je het weet heb je een rechtszaak aan je broek omdat je (onwetend) een foto op illegale wijze hebt gebruikt.

Daar is wel een oplossing voor. En die oplossing heet stockfoto.

Wat is stockfotografie? Dit is de manier om met de verkoop van foto's geld te verdienen. En dan wil je natuurlijk niet dat iemand jouw foto gratis gebruikt. Het is tenslotte je inkomen.

Er zijn twee soorten stockfoto-websites, namelijk websites waar je tegen betaling foto's kunt kopen, downloaden of embedden en gebruiken op je eigen website of blog. Vooral de embed-mogelijkheid is heel handig, omdat je niet de foto hoeft te downloaden en weer te uploaden, maar simpelweg de code invoegt in je blog of website.

De tweede soort website is die waar je gratis foto's kunt ophalen. Er kunnen diverse redenen zijn waarom een fotograaf foto's gratis ter beschikking stelt. Bijvoorbeeld een beginnend fotograaf die zijn of haar naamsbekendheid wil vergroten. Of een idealist, die vindt dat je op internet spullen gratis moet delen. Ik denk trouwens dat deze categorie fotografen op een andere manier een inkomen verwerft.

Ook heb je stockfoto-websites die gratis versies hebben waar foto's van mindere kwaliteit gratis zijn (en waar je door kunt klikken naar de betaalde versie om de foto van veel betere kwaliteit te kunnen kopen). Een soort tussenstap naar kopen dus.

Hieronder vind je twee links naar beide soorten stockfoto-websites.

#### Opdrachten stockfoto

1. Zoek op minimaal twee verschillende gratis stockfoto-websites naar foto's die voor jouw blogs kunnen worden gebruikt.

Voeg minimaal 2 gratis stockfoto's toe aan je verslag, afkomstig van verschilende gratis bronnen. Vergeet niet de bronnen te vermelden!
Je moet waarschijnlijk in de Engelse taal zoeken, dus denk na over je zoekopdrachten

3. Zoek op Google naar foto's en video's die gelabeld zijn voor niet commercieel hergebruik van de Seine in Parijs.

3. Zoek op de betaalde websites naar foto's van
- de Nachtwacht van Rembrandt
- de roodkeelnachtegaal
- Barack Obama

Je moet hier waarschijnlijk ook in de Engelse taal zoeken, dus denk na over je zoekopdracht.
Beschrijf in je verslag hoe de prijzen worden vermeld (een prijs per foto, of de foto valt binnen een "pricelevel", of nog andere manieren om duidelijk te maken wat de foto's kosten. Beschrijf ook wat er nodig is om een foto te kunnen kopen (moet je een account aanmaken, hoe moet je betalen, in welke valuta worden de prijzen genoteerd, dat soort dingen).

Wat is een stockfoto
Bron: Webredactie.net

Websites waar je gratis stockfoto's kunt downloaden
Bron: Sowmedia

Op welke websites koop je de beste stockfoto's
Bron: Sowmedia