# Uitleg uitdrukking - gezegde - zegswijze en spreekwoorden

Wat is een uitdrukking?

Een uitdrukking is de manier waarop je iets zegt om iets duidelijk te maken. In de Nederlandse taal kennen wij verschillende soorten uitdrukkingen, zoals gezegde, zegswijze en spreekwoorden. Deze worden hieronder uitgelegd.

Wat is een gezegde of zegswijze?

Een gezegde of zegswijze is een uitdrukking met een vaste verbinding van woorden en met een figuurlijke betekenis. Als je de betekenis letterlijk zou nemen dan... kijk maar naar het filmpje!

https://vimeo.com/213847148

Wat is het verschil tussen een gezegde en zegswijze?

Een gezegde is een uitdrukking die altijd onderdeel is van een complete zin. Je kunt een gezegde dus niet los gebruiken!

Voorbeelden

- met hart en ziel
- een open deur
- een vrolijke frans
- klip en klaar

Een zegswijze kan wel een hele zin vormen!

Voorbeelden

- voor aap staan - in het openbaar belachelijk zijn
- Abraham gezien hebben - 50 jaar of ouder zijn
- via de achterdeur - indirect, onopgemerkt
- een antenne voor iets hebben - iets goed aanvoelen
- de balans opmaken – kijken hoe iets verlopen is
- het been stijfhouden - volhouden, niet toegeven

Opdracht zegswijzen:

Zoek op het internet naar zinnen waarin bovenstaande voorbeelden van zegswijzen zijn gebruikt en noteer deze in een apart document. Sla het document op onder de naam: 'Wikiwijs-Woordenschat-naam-klas'.

Voorbeeld: Wikiwijs-Woordenschat-Mieke-klas1C

Wat is een spreekwoord?

Een spreekwoord is een korte, krachtige uitspraak die een waarheid of wijsheid bevat. In tegenstelling tot een gezegde wordt in een spreekwoord steeds dezelfde tekst gebruikt.
Voorbeelden:

- Wie a zegt moet ook b zeggen.
  Als je eenmaal ergens aan begonnen bent, moet je het ook afmaken
- Hoge bomen vangen veel wind.
  Mensen in een hoge positie krijgen veel commentaar.
- De een zijn dood is een ander zijn brood.
  Sommigen hebben voordeel van het ongeluk van een ander.

Opdracht spreekwoorden:

Zoek op het internet naar zinnen waarin bovenstaande voorbeelden van spreekwoorden zijn gebruikt en noteer deze in het document dat je al hebt aangemaakt: 'Wikiwijs-Woordenschat-naam-klas'.