## Opdracht 5 Joost van den Vondel

Het huwelijk in de Gouden Eeuw, een vergelijking met de huidige tijd.
Werk in tweetallen: lees onderstaande tekst en bespreek met elkaar de volgende punten.

5.1. Vergelijk de postitie van de vrouw in de Gouden Eeuw met de huidige positie van een vrouw. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen?

5.2. Nederland was in de Gouden Eeuw vrij modern. Waaruit blijkt dat?

5.3. Jacob Cats schreef een boekje over het huwelijk, en Joost vd Vondel beschrijft het huwelijk in het fragment van de Gijsbrecht. Vergelijk beide opvattingen en geef je mening over het vrouwbeeld van beide heren.

De uitwerking van deze opdracht mag je gebruiken bij Joost van den Vondel.

Uit onderzoek is gebleken dat de meeste ongetrouwde Nederlandse vrouwen (41 procent) graag in het huwelijksbootje zouden stappen. Het liefst zouden vrouwen trouwen met een oudere man en kinderen krijgen. In de Nederlandse Republiek in de 16e en 17e eeuw werd minder getrouwd dan in omringende landen en waren vrouwen ook onafhankelijker binnen hun huwelijk.

Kenmerkend voor de Republiek in deze tijd was dat de huwelijksleeftijd relatief hoog was. Vrouwen trouwden gemiddeld rond de leeftijd van 25 jaar, de man was dan meestal één tot anderhalf jaar ouder. Verder waren er veel ongehuwden. Dit alles had dezelfde oorzaak: armoede. Er vond een grote immigratie van het platteland naar de stad plaats door de opkomst van de steden, nijverheid en handel. Mensen hoopten in de stad een beter bestaan te vinden en pas wanneer ze voldoende konden rondkomen, werd er getrouwd. Maar ook in de stad werd men niet snel rijk, en veel mensen bleven dan ook ongetrouwd.

## Partnerkeuze tijdens de Gouden Eeuw

In Nederland was de partnerkeuze tijdens de Gouden Eeuw vaak vrijer dan in andere Europese landen. Huwelijken werden wel geregeld door de twee betrokken families, maar meestal werd er een partner gezocht die dezelfde achtergrond en interesses had en mocht de huwelijkskandidaat (zowel de man als de vrouw) zelf aangeven of deze wilde trouwen. Dit zorgde voor andere rolpatronen en iets meer gelijkheid tussen man en vrouw. In Nederland was het voor vrouwen bijvoorbeeld mogelijk om te scheiden. Als een vrouw gescheiden was, of weduwe was geworden, mocht ze gewoon zelfstandig blijven wonen en kwam ze niet onder de (financiële) hoede van haar vader, wat in andere landen vaak wel het geval was.

## Vrouwenemancipatie in de 16e en 17e eeuw

Dit betekende dat een vrouw in deze situatie officiële beslissingen kon nemen, huizen of grond kon kopen en contracten kon afsluiten. Daarom gebeurde het vaak dat de vrouw na de dood van haar echtgenoot zijn bedrijf voortzette. Zo bekleedden vrouwen economisch gezien vaak toch een belangrijke positie, en was vrouwenarbeid vanzelfsprekend. Sommige vrouwen leerden dan ook lezen en schrijven, dit tot verbazing van veel buitenlanders.

Uit het onderzoek blijkt nu dat de wensen van vrouwen nog maar weinig veranderd zijn. Het ideaalbeeld van veel vrouwen: werken, trouwen en kinderen krijgen, was in het 16e en 17e eeuwse Nederland normaal, maar was eerder uit nood geboren dan een specifieke wens.
bron: https://isgeschiedenis.nl/nieuws/huwelijk-in-de-republiek-tijdens-de-gouden-eeuw

De man zelf keek nog niet altijd naar een vrouw als gelijkwaardige partner: zie daarvoor de volgende afbeelding! Het is een vernieuwde uitgave van een werk van Jacob Cats over het huwelijk. Lees het onderschrift: waar vergelijkt hij een goede vrouw mee en wat zijn haar belangrijkste taken?