## Stap 1

Gebruik van ruimte voor de landbouw
In Nederland waren landbouwbedrijven meestal niet erg groot en de meeste boerenbedrijven waren een familiebedrijf. Soms groeiden de bedrijven als de erfgenamen van twee families trouwden, in andere gevallen werd een bedrijf opgesplitst als de grond onder twee of meer erfgenamen moest worden verdeeld.
In bijna alle gevallen was de grond van de landbouwbedrijven versnipperd: hier een lap, daar een akker en ergens anders nog weer een weiland. Na de oorlog wordt er ook op dat terrein gereorganiseerd. De term die daarvoor gebruikt wordt, hoor je voorbijkomen in het eerste fragment van de film “Wederopbouw, een kansrijke erfenis”.

Video - Wederopbouw, een kansrijke erfenis - fragment 1:

De situatie in Duitsland was vergelijkbaar al was er misschien wat meer landbouwgrond in handen van adellijke families. Na de oorlog viel Duitsland in twee delen uiteen, de Bondsrepubliek Duitsland (BRD) en de Duitse Democratische Republiek (DDR).

In de BRD veranderde in aanvang niet zoveel in de landbouwsector, maar in de DDR, opgericht in 1949, ging de landbouw flink op de schop. Daar werden vrijwel alle landbouwbedrijven samengevoegd tot grote landbouwbedrijven. Bedrijven tot 5.000 hectare groot. Deze grote staatslandbouwbedrijven werden ‘Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaften’ genoemd, wat zoveel betekent als collectieve of coöperatieve boerderijen.
Nadat de DDR in 1990 verenigd werd met West-Duitsland wilde men af van deze grote landbouwbedrijven. De grond ervan kon worden verdeeld onder de medewerkers, die zo de kans kregen voor zichzelf te beginnen. Maar de animo onder hen om als zelfstandige boer verder te gaan, was niet groot. Ze hadden ook niet allemaal de kennis en vaardigheden in huis om een landbouwbedrijf te leiden. Daardoor bleven sommige grote landbouwbedrijven uit de DDR-tijd bestaan en werden andere opgesplitst in kleinere boerenbedrijven.
Vragen
Waar of niet waar?

1. Ruilverkaveling is het samenvoegen van kleine landbouwbedrijven tot grotere.
2. In de voormalige DDR vind je nog steeds grote landbouwbedrijven.