## Stap 5 - Uitwisseling van informatie

Toenemende uitwisseling van informatie
Iridium is een netwerk van verbindingskunstmanen dat draadloos telefoneren vanaf elke plek op aarde mogelijk maakt.
Ten slotte wordt verspreiding van culturele elementen bevorderd door toenemende uitwisseling van informatie binnen en tussen landen: radio- en tv-programma’s, telefoongesprekken en communicatie tussen computers.
Die uitwisseling van informatie is in omvang toegenomen door technologische ontwikkelingen op gebied van communicatie. De relatieve afstand is enorm veel kleiner geworden en lijkt soms zelfs helemaal verdwenen; een foto op instagram of een e-mail is in enkele seconden de hele wereld over. Al komt het natuurlijk nog steeds voor dat minder democratische machthebbers met allerlei blokkades proberen te voorkomen dat hun burgers de afstanden met de rest van de wereld overbruggen. Kun je bedenken welke landen dat zouden kunnen zijn?
Vier voorbeelden:

- Het gebruik van verbindingskunstmanen of satelieten. Als je een kunstmaan naar een hoogte van 36.000 kilometer stuurt in een omloopbaan die precies langs de evenaar loopt, doet die precies 24 uur over één rondje rond de aarde. Aangezien de aarde precies 24 uur nodig heeft om eenmaal om haar as te draaien, blijft de kunstmaan boven één punt boven de evenaar hangen. Daardoor kan hij dienen als doorzendstation voor informatie. Hij kan signalen van één plek op aarde doorzenden naar een heleboel andere plekken op aarde tegelijk. Voor het ontvangen van de doorgezonden signalen is alleen een antenne nodig, geen aansluiting op een netwerk van kabels. Tot 1964, toen de eerste verbindingskunstmaan in gebruik kwam kon dat alleen via vele doorzendstations (met zendantennes) op aarde en/of via kabels over land en in zee. Nu worden voor het doorzenden van telefoongesprekken netwerken van verbindingskunstmanen gebruikt die in enkele uren tijd een rondje rond de aarde maken in een baan met een vrijwel rechte hoek met de evenaar (zie afbeelding). Zo’n netwerk heeft zoveel kunstmanen dat de hele aarde wel gedekt is en je altijd kunt telefoneren.

1. Waarom is de verbindingskunstmaan vooral nuttig voor dunbevolkte gebieden of landen die uit talloze eilanden bestaan zoals Indonesië denk jij?

- De uitvinding en het toenemende gebruik van glasvezelkabels. Door dit soort kabels kun je meer informatie tegelijk doorzenden dan door kabels van koper of een ander metaal.
- De ontwikkeling van kleine computers die zó goedkoop zijn dat vrijwel iedereen er een kan aanschaffen. In 1981 kwamen de eerste kleine of ‘personal computers’ op de markt. Ze pasten op een tafel of bureau. Ze zijn daarna alleen nog maar kleiner geworden. De smartphone is heel wat krachtiger dan de pc van toen.
- Het vierde voorbeeld is iets waar je zelf dagelijks gebruik van maakt.
  Kijk naar de SchoolTVfilm Clipphanger: hoe is het internet ontstaan.
  Speelduur 1,29 minuten.

2. Dankzij welke 4 technologische ontwikkelingen kan de uitvinding uit begin jaren ’80 wereldwijd worden gebruikt?
3. Waarom verkopen kledingbedrijven, verkopers van muziek, boeken en films en andere bedrijven hun producten ook online en dragen ze op die manier bij aan de diffusie van culturele elementen over grenzen van cultuurgebieden heen?
4. Waarom maken de technologische ontwikkelingen die in deze stap worden beschreven verspreiding van culturele elementen over grenzen van cultuurgebieden heen aanzienlijk makkelijker?