## Les 1

Kijk eerst de film. Leest daarna de tekst en beantwoord de vragen. https://www.schooltv.nl/video/de-middeleeuwen-het-platteland/

De middeleeuwse steden Aan het eind van de middeleeuwen is de adel de baas. De adel is rijk en heeft alle grond. De kasteelheer woont met zijn vrouw, kinderen en bedienden in een kasteel. Veel mensen wonen in de buurt van het kasteel. De kasteelheer beschermt hen. In ruil daarvoor werken ze voor hem.

Vrij en onvrij Vrij zijn betekent dat er niemand is die zegt wat je moet doen. Je beslist zelf over je leven. Maar je mag andere mensen niet beledigen of pijn doen. Voor ons is dat heel gewoon. In de middeleeuwen is dat anders. Er zijn mensen die niets of heel weinig over zichzelf te zeggen hebben. Zij zijn onvrij. De kasteelheer beslist over het leven van een onvrije.

De kasteelheer is in de middeleeuwen de baas. Hij is van adel. Sommige boeren zijn vrij. Zij huren een stuk land van de kasteelheer. Andere boeren zijn onvrij. Zij moeten doen wat de kasteelheer zegt.

In de middeleeuwen wonen veel mensen in de buurt van een kasteel. De kasteelheer beschermt hen. In ruil daarvoor werken ze voor hem. Rond 1300 groeien de dorpen. Ook kooplui gaan er wonen. De dorpen worden groter en belangrijker. Stadsrecht De mensen in de dorpen worden steeds rijker. De kasteelheer verkoopt veel van zijn rechten aan het dorp. De inwoners kopen bijvoorbeeld het recht om een muur om het dorp te bouwen. Later kopen ze het recht om elke week markt te houden en het recht om zelf de stad te besturen. Door het kopen van stadsrechten verandert het dorp langzaam in een stad.