## Patriotten en prinsgezinden

Film https://www.schooltv.nl/.../de-patriotten-burgers-willen-zelf-hun-stad

De prinsgezinden juichen Even lijkt het erop dat het anders wordt. In 1747 breekt er oorlog met Frankrijk uit. De regenten vragen Willem IV om stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht te worden. Willem IV is al stadhouder van Gelderland, Groningen, Drenthe en Friesland. Nu wordt hij stadhouder van de hele Republiek. De prinsgezinden krijgen weer hoop. Prinsgezinden zijn mensen die voor de prinsen van Oranje zijn. Er is hoop dat Willem IV de regenten minder macht zal geven en dingen zal veranderen. Maar Willem IV is geen sterke stadhouder. Hij sluit wel vrede met de Fransen. Maar hij kan niet op tegen de machtige regenten. Er verandert niets in de Republiek. Ook niet als Willem IV wordt opgevolgd door zijn zoon Willem V.

De patriotten

Het woord patriotten betekent ‘goede vaderlanders’. De patriotten vinden dat Willem V en de regenten te machtig zijn. De regenten regeren slecht en denken alleen aan zichzelf. Ze verdelen alle belangrijke banen. Ze zorgen ervoor dat ze het zelf goed hebben, maar ze onderdrukken de rest van het volk. Willem V, de zoon van Willem IV, is een zwakke stadhouder. Hij kan de regenten niet de baas. De patriotten vinden dat de burgerij (zijzelf dus) de Republiek moeten besturen. Ook willen ze zelf een koning kiezen.

De patriotten krijgen steun. In verschillende steden grijpen ze de macht. In de Republiek breken gevechten uit tussen patriotten en prinsgezinden. In 1789 krijgt Willem V hulp uit Duitsland. Veel patriotten vluchtten naar Frankrijk. Maar in 1795 komen de patriotten terug samen met een Frans leger. Met hulp van de Fransen wordt Willem V verjaagd. De patriotten worden de baas.