## spanning

### Inleiding en leerdoel

### Wat leer je?

- hoe een schrijver voor spanning zorgt.
- wat het begrip 'open plekken' betekent.
- open plekken herkennen in een verhaal.

### Stap 1

Spanning en personages
Bestudeer uit de Kennisbank Nederlands de volgende twee onderdelen.

KB: Spanning

Download nu het werblad: Open plek.
Beantwoord de zeven vragen op het werkblad.
Klaar met het beantwoorden van de vragen?
Laat het werkblad nakijken door een klasgenoot.
Jij kijkt het werkblad van je klasgenoot na.
Gebruik bij het nakijken het antwoordmodel: Open plek.
Bespreek samen het nagekeken werk.

### Stap 2

Naast open plekken kan de schrijver nog meer manieren gebruiken om een verhaal spannend te maken.

- de ruimte spannend maken
- de hoofdperoon in een gevaarlijke situatie laten komen

Ook kan de schrijver trucs gebruiken om het verhaal spannend te maken.

- De schrijver wacht zo lang mogelijk met het invullen van de open plekken, dit heet uitstellen (vertragen). Pas helemaal aan het eind van het verhaal weet je hoe het echt zit.
- De schrijver maakt gebruik van een onverwachte wending. Het gaat allemaal ineens heel anders dan je dacht. Personages blijken ineens een heel ander karakter te hebben dan je dacht (de leuke jongen waar de hoofdperoon verliefd op was, blijkt ineens een loverboy te zijn)
- De schrijver kan je op een dwaalspoor brengen. Het lijkt net alsof je de moordenaar hebt gevonden als blijkt dat het toch dit personage niet is. Pas aan het eind kom je erachter wie het dan echt is.
- De schrijver kan ook ineens van verhaallijn veranderen. In verhalen met meerdere hoofdpersonen kunnen er meerdere verhaallijnen zijn. Je leest bijvoorbeeld eerst iets over de eerste hoofdpersoon die achtervolgd wordt in een donker steegje en als hij bijna gepakt is.... gaat het verhaal ineens verder bij de tweede hoofdpersoon die thuis huiswerk zit te maken.
- Als een schrijver meerdere delen van een verhaal wil schrijven, een serie boeken, kan hij een verhaal afsluiten met een cliffhanger. Dit is een spannend moment waarop het verhaal stopt. Je wil dan graag weten hoe het verder gaat en zal het volgende deel van de serie gaan lezen.

Bekijk het volgende fragment en beantwoord de vraag.

Moordvrouw https://www.youtube.com/watch?v=Vj46bVMoi_s

### Stap 3

Spanningsboog, globale spanning en lokale spanning.

Een spanningsboog is het stuk waarde spanning start tot aan het moment dat het weer afneemt of opgelost is. In de meeste verhalen is er een spanningsboog van het begin tot het einde van het boek. Dit noem je de globale spanning. Maar er kan ook nog binnen die globale spanning een kortere spanningsboog zijn. Als de hoofdpersoon even een spannend moment meemaakt. Dit noem je lokale spanning.

Spanning kan op het verleden gericht zijn, er is ooit iets gebeurd en als lezer wil je erachter komen wat dat was. Spanning kan ook op de toekomst gericht zijn, dan dreigt er iets te gebeuren en wil je weten wat het is.

https://www.youtube.com/watch?v=vLVauL_2CJA

Trailers en flaptekst

Voor een film uitkomt, wordt er vaak een trailer gemaakt. In deze trailer wordt je nieuwsgierig gemaakt naar de film. Je ziet vooral veel open plekken en je wil weten wat er gaat gebeuren.

Bij een boek staat vaak achterop de flaptekst. De flaptekst is een stukje tekst waardoor je nieuwsgierig wordt gemaakt naar het hele boek. De flaptekst maakt ook gebruik van een of meerdere open plekken.

Opdracht

Bekijk de trailers van de volgende films en benoem een aantal momenten die jouw nieuwsgierig maken. Bespreek ze met een medeleerling.

De tweeling https://www.youtube.com/watch?v=vmBAWBqlPe0

De reünie https://www.youtube.com/watch?v=8FbU6wdkMko

De eetclub https://www.youtube.com/watch?v=F9knxXcskh8