## Leestekens: komma, aanhalingstekens en dubbele punt

Leestekens: komma, aanhalingstekens en dubbele punt.

De komma

Je plaatst een komma in een zin:

* tussen twee persoonsvormen. Als je je verslaapt, ben je te laat op school.

* tussen delen van een opsomming: Ik lust graag pizza, pasta en friet.

* na een naam of een uitroep aan het begin van een zin: Marieke, waar is je broer?

* voor woorden als doordat, nadat, omdat, terwijl, want, voordat, zodat en zodra. Hij was te laat op school, doordat zijn band lek was.

Aanhalingstekens

Je gebruikt aanhalingstekens als je iemands woorden letterlijk overneemt. Dit heet een citaat. Bijvoorbeeld: Lisa antwoordde: "Ik vind die jongen erg leuk!" Je herhaalt letterlijk het antwoord van Lisa en dat antwoord plaats je tussen aanhalingstekens.

Dubbele punt

Je gebruikt een dubbele punt

* voor een opsomming: Ik houd van de volgende sporten: voetballen, basketballen en volleyballen;

* voor een citaat:

Bekijk onderstaand filmpje over de leestekens. Er komen enkele leestekens in voor die we al behandeld hebben, maar die je natuurlijk nog steeds moet kennen. Let vooral op de komma, dubbele punt en aanhalingstekens. In het SO of de toets van dit onderdeel komen natuurlijk alle leestekens voor, die in deze en voorgaande lessen behandeld zijn.

Leestekens

### Een stukje herhaling en de theorie van de nieuw aangeboden leestekens.

### punt

- Een punt zet je aan het eind van een zin.
- Gebruik je bij afkortingen: etc. – enz. – P.J. Pietersen.
- Niet alle afkortingen schrijf je met punten: CDA, NEC, EEG, VARA.

### komma

Komma’s gebruik je om een zin overzichtelijk te maken.

- Een komma staat op de plaats waar je bij het hardop lezen even een rust neemt.
- In langere zinnen plaats je een komma voor de woorden waarmee een bijzin begint.
  Voorbeeld:
  Het schilderij, dat verplaatst moest worden, heeft de ‘operatie’ goed doorstaan.
- Tussen twee persoonsvormen zet je een komma.
  Voorbeeld:
  Toen ze thuis kwam, zag dat de kerstverlichting al brandde.
- Een bijstelling zet je tussen komma’s.
  Voorbeeld:
  Janneke, het leukste meisje uit 4h5, heeft nu ook de griep.
- Delen van opsommingen zet je tussen komma’s.
  Voorbeeld:
  Hij kocht andijvie, boerenkool, wortelen, aardappelen en een CD.

### puntkomma

Een puntkomma geeft een scheiding aan binnen een zin. Je kunt hem vervangen door een punt.
Voorbeeld:
Van de zomer gaan we naar Zuid-Frankrijk; daar is het altijd lekker warm.

### dubbele punt

Een dubbele punt staat voor een opsomming.
De bezwaren tegen Athene in de zomer zijn: de hitte, de drukte en de smog.

- Een dubbele punt staat voor een verklaring.
  Ik wil van de zomer niet naar Athene: het is me daar te warm.
- Een dubbele punt staat voor een zin die iemand gaat zeggen (de directe rede).
  Ik zei: ‘Ik wil van de zomer niet naar Athene.’

### aanhalingstekens

- Aanhalingstekens gebruik je als je citeert.
  ‘Als het aan mij ligt’ zei Bush,’ krijgt hij een eerlijk proces.’
- Als je een andere dan normale betekenis gebruikt.
  Hij had daar tijdens de oorlog een ‘prettige’ tijd.

### uitroepteken

Aan het eind van een zin met een bevel of uitroep gebruik je een uitroepteken.
Hou daar mee op!
Geweldig!

### vraagteken

- Een vraagteken zet je aan het eind van een vraag.
  Was jij de eerste die de berg beklom?
  De leraar vroeg: ‘Was jij de eerste?’
- Geen vraagteken:
  Hij vroeg me of ik de eerste was.