## Gelijknamig ioneneffect

De concentratiebreuk noemen we het ionenproduct:

Q c = [Ca2+(aq)].[F-(aq)]2

K s is de maximale waarde die het ionenproduct kan aannemen in water.

Er zijn drie mogelijkheden:
Als Q c < K s, is er geen evenwicht, de oplossing is onverzadigd.
Als Q c = K s, is er evenwicht, de oplossing is precies verzadigd.
Als Q c > K s, is er geen evenwicht, de oplossing is oververzadigd. Het zout zal (gedeeltelijk)
neerslaan, tot de waarde van Q c weer gelijk is aan die van K s.
In BINAS tabel 46 staan de oplosbaarheidsproducten van een aantal verschillende zouten.
K s is constant bij constante temperatuur. Uit ervaring weten we dat veel zouten beter oplossen bij hogere temperatuur. Voor die zouten neemt K s dus toe bij temperatuurstijging.
Als je aan een verzadigde oplossing van MgF2 wat natriumfluoride toevoegt, neemt de fluorideconcentratie daardoor toe. Het evenwicht:

verschuift naar de kant van het vaste MgF2: er zijn in de nieuwe evenwichtstoestand minder Mg2+-ionen dan in de begintoestand.
Zo kunnen we ook beredeneren dat in een oplossing van natriumfluoride minder MgF2 oplost dan in zuiver water.
We noemen dit wel het gelijknamig-ion-effect: een oplossing van natriumfluoride bevat F--ionen, die ook in de evenwichtsreactie voorkomen. Door de hoge [F-] in de oplossing kan slechts weinig magnesiumfluoride in oplossing zijn, omdat het ionenproduct al bij een zeer lage [Mg2+] gelijk is aan het oplosbaarheidsproduct.

Afnemende oplosbaarheid door gelijknamig-ioneffect
Bron: McMurry & Fay, Chemistry