## Les 49

“Almost everything that distinguishes the modern world from earlier centuries is attributable to science, which achieved its most spectacular triumphs in the seventeenth century”

- Bertrand Russel (1872 - 1970)

“That's one small step for (a) man, one giant leap for mankind.”

- Neil Armstrong (1930 - 2012)

BELANGRIJKSTE PUNTEN

1. Hoe de moderne wereld ontstond

2. Industriële revolutie

3. De versnelling van de veranderingen

4. Wat gaat de toekomst ons brengen?

7.1. Hoe de moderne wereld ontstond

Met deze stap zijn we aangekomen bij het laatste stukje geschiedenis dat 13,7 miljard jaar bestrijkt. Vooral het laatste stukje van onze geschiedenis kenmerkt zich door een bijna exponentiële versnelling van ons collectief leren. Tussen het moment waarop de eerste mens op de Maan stond op 21 juli 1969 en nu volgen ontdekkingen en uitvindingen zich zo snel op dat je mobiele telefoon die je vorig jaar kocht nu al sterk verouderd is in wat deze allemaal kan.

Het is bijna niet voor te stellen dat op 12 juli 1969 kinderen uit bed gehaald werden om de eerste mens op de maan te zien op de zwart wit televisies die toen pas zo’n tien jaar algemeen goed geworden waren in huiskamers. Nu staat er op vrijwel iedere tienerkamer in Nederland wel een laptop met enkele terabytes aan vermogen, terwijl in 1984 de eerste Apple PC (Macintosh) gelanceerd werd voor huiskamergebruik met een vermogen van 512 Kilobyte op de harde schijf. Bijna jaarlijks verdubbelde zich sindsdien het vermogen van de harde schijf. In de afgelopen 50 jaar zijn de ontwikkelingen veel harder gegaan dan in de 200 jaar ervoor. Als je nu naar de jeugdverhalen van je grootouders luistert, lijkt het alsof ze het hebben over heel lang geleden.

Afb. 7.1. Apple Macintosh 1984 Afb. 7.2. B eeldscherm van de Apple Macintosh 1984

Toch is deze ontwikkeling al zeker de afgelopen 500 jaar aan de gang. Sinds de reis die de Portugese ontdekkings-reiziger Ferdinand Magellan (=Fernão de Magalhães) (1480-1521) maakte rond de wereld van 1519 -1522, werden de 4 wereldzones met elkaar in contact gebracht. Dit leidde niet alleen tot het verbinden van de 4 wereldzones, maar ook de toename van handel en de vraag naar energiebronnen nam daardoor toe. Het collectief leren kwam in een stroomversnelling terecht en vooral in de afgelopen 200 jaar is deze versnelling meer dan exponentieel toegenomen. De steeds sneller opeenvolging van veranderingen wordt ook wel acceleratie genoemd en is kenmerkend voor deze tijd.

Achter deze acceleratie ligt het proces dat we de “Positive feedback cyclus” noemen. Doordat de vier wereldzones met elkaar verbonden werden konden nieuwe ideeën en technologieën steeds meer en makkelijker verspreid worden. Elke nieuwe innovatie vergrootte de mogelijkheid voor informatie om uitgewisseld en opgeslagen te worden. Hierdoor wordt collectief leren steeds efficiënter. Hierdoor kunnen er weer nieuwe innovaties plaatsvinden, en ga zo maar door. Positive feedback zorgt er dus voor dat ontwikkelingen steeds sneller en sneller gebeuren.

Afb. 7.3. Snelheid van verbinden via verschillende ontwikkelingen

Opdrachten

Bekijk de filmpjes “Modern revolution” [2:37 min.] en “Why did change accelerate?” [12:19 min] van David Christian. Beantwoordt daarna de onderstaande vragen.

I

Opdracht 160

Welke drie factoren waren van grote invloed op de acceleratie?

Opdracht 161

Waarom werden regeringen “managers of markets” en wat wordt hiermee bedoeld?

Opdracht 162

Welke verschuiving zorgde uiteindelijk in een tweedeling van de wereld in een rijk “noorden” en een arm “zuiden”?