## Les 4

0.4. Schalen die je pet te boven gaan

In deze les gaan we wat dieper in op de 7 stappen en op de schaal waarop wij kijken naar onze geschiedenis.

In 1957 onderzocht Kees Boeke in zijn boek Cosmic View, The Universe in 40 Jumps, het heelal op verschillende schalen: van microscopisch tot galactisch. Hierop geïnspireerd werd het filmpje Powers of Ten gemaakt die we in de les gaan bekijken.

Opdrachten:

De video Powers of Ten start met een picknick in een park, waarbij het beeld een breedte heeft van 1 meter. Vervolgens wordt er traag uitgezoomd: eerst naar een beeld met 10 meter (ook wel 101 m.) breed, daarna 100 meter (102 m.), dan 1 kilometer (103 m.), et cetera tot aan 1026 meter, de grootte van het zichtbare heelal. Dan gaat de camera snel terug naar de picknick en begint aan haar reis in het gebied van de negatieve machten van tien tot aan 10-18 m. We zien dan de kleinste deeltjes die we kennen, de quarks.

Opdracht 12

Bekijk de video Powers of Ten (9:01).

0.5. Wat is waar?

In tegenstelling tot bijvoorbeeld Religie moet de wetenschap altijd haar beweringen bewijzen. Dat is echter (nog) niet altijd mogelijk. Na het bekijken van het filmpje is dan ook de eerste vraag die bij je opkomt hoe we dit allemaal kunnen weten en of dit ook allemaal waar is. Dit is wat in Big history “Claim testing” genoemd wordt. Er zijn verschillende manieren waarop we om kunnen gaan met zogenaamde wetenschappelijke beweringen die nog niet door bewijs ondersteund worden:

- We vertrouwen de gegeven verklaring

- We negeren de gegeven verklaring

- We gaan onderzoeken of deze verklaring juist is.

Volgens Bob Bain gebruiken we vier “claim testers” om tot de conclusie te komen of zo’n bewering waar is, nl. intuïtief, op basis van autoriteit, logica en tot slot bewijsvoering. Zo zal bijvoorbeeld het verhaal van de “Big Bang”, waarmee we straks Big History beginnen voor de

één de meest aannemelijke origin story zijn, maar voor
een ander niet. Het is voor dit vak de kapstok om jullie kennis te laten maken met een origin story waarmee wetenschapsbeoefening en kritisch denken geoefend wordt.

Opdrachten:

Bekijk de video How Do We Decide What to Believe (8:57 min)

In deze video verteld Bob Bain hoe we de “claims” die de wetenschappers maken kunnen evalueren en beoordelen. Maak hierover aantekeningen en probeer de onderstaande vragen te beantwoorden.

Opdracht 13

1:28 min. – Wat is een “claim”?

Opdracht 14

2:15 min. – Je mocht misschien niet weten wat een “claim” was tot nu toe of er nooit over hebben nagedacht, maar eigenlijk hoor je “claims” overal om je heen. Wat zijn de drie reacties die we volgens Bob Bain geven op de “claims” die we horen?

Opdracht 15

5:55 min. - Wat zijn de vier “claimtesters” en hoe kunnen we ze onderscheiden van elkaar?

Opdracht 16

Onderzoek op het internet of de claims die Bob Bain over zichzelf doet waar zijn. En…. zijn ze waar?