## Les 39

5.5.1. Sociale Psychologie

Uit het voorgaande mag duidelijk zijn dat via de sociale omgang met elkaar het collectief leren bevorderd wordt. In de psychologie worden de diverse aspecten van het menselijk gedrag bestudeerd en wanneer je een “mindmap” zou maken van de psychologie krijg je diverse deeldisciplines (zie afbeelding 5.7).

Afb. 5.7. Mindmap van de Psychologie.

Al deze deeldisciplines hebben invloed op elkaar. De cognitieve psychologie houdt zich bezig met hoe mensen leren, denken, onthouden en taal aanleren. De ontwikkelingspsychologie bestudeerd ook deze zaken, maar ook sociaal gedrag in het kader van de ontwikkeling van een mens. Een ontwikkelingspsycholoog onderzoekt hoe in de loop van je ontwikkeling ons gedrag steeds complexer wordt. Wanneer in die ontwikkeling iets mis gaat kom je terecht bij de klinische psychologie. Hier wordt onderzocht waarom er iets in de ontwikkeling mis gaat en de problemen waarin men terecht kan komen. De klinische psychologie hangt vervolgens weer samen met de persoonlijkheidspsychologie, waarbij gekeken wordt naar wat voor persoonlijkheid mensen zich ontwikkelen. En dan is er ook nog de sociale psychologie, dat ook weer samenhangt met de andere disciplines. In de sociale psychologie wordt gekeken hoe men zich gedraagt naar andere toe. Sociaal psychologen kijken vooral naar het gedrag van een individu ten opzichte van een groep of naar het gedrag onder invloed van een groep om hem/haar heen. Vooral in de jaren ’50 en ’60 in de vorige eeuw maakte de sociale psychologie een grote vlucht door. Dit hing samen met o.a. de Tweede Wereldoorlog waarin mensen elkaar de meest verschrikkelijke dingen hebben aangedaan. In de jaren volgend op de Tweede Wereldoorlog zijn toen een aantal spraakmakende experimenten uitgevoerd die ons veel geleerd hebben over ons gedrag. Eén van die experimenten is het experiment aan de Yale University door Stanley Milgram (1933 - 1984). Dit experiment is de geschiedenis ingegaan als het Milgram obedience experiment en is tot op heden één van de meest spraakmakende onderzoeken uit de Sociale psychologie.

Opdrachten

Opdracht 123

Waarom werd er juist na de Tweede Wereldoorlog vooral veel sociaal psychologisch onderzoek verricht?

Bekijk nu de video van het "Milgram Obedience experiment" [5:04 min.] en beantwoord de vragen.

Opdracht 124

Leg uit waarom het Milgram experiment zowel letterlijk als figuurlijk “schokkend” te noemen is.

Opdracht 125

Maak een korte samenvatting van het experiment.

Opdracht 126

Bepaal uit de video waarom het experiment niet alleen “valide” is, maar ook betrouwbaar was?

5.5.2. Conformeren

Nog voordat Stanley Milgram zijn experiment uitvoerde had Solomon Asch (1907 - 1996) al onderzoek gedaan in de jaren ’50 van de vorige eeuw naar hoe men zich gedraagt in een groep. Ook hij vroeg zich af hoe het mogelijk was dat mensen tijdens de Holocaust in staat bleken te zijn onder druk van anderen zulke vreselijke daden te begaan. Het meegaan met de groep, terwijl je zelf eigenlijk een andere mening hebt, wordt ook wel conformeren genoemd. Zijn onderzoek ging de geschiedenis in als het Asch conformity experiment.

Bekijk nu de video van het Asch conformity experiment [4:10 min.]

Opdrachten

Opdracht 127

Formuleer de hypothese die Asch bij dit experiment zou kunnen hebben geformuleerd.

Opdracht 128

Beschrijf een situatie in je eigen leven waarbij je achteraf het gevoel had dat je, of iemand anders in jouw omgeving, conformeerde aan de groep.