## Les 35

“The migrations of the Paleolithic humans, their cave art, and their technological skills rightly win our admiration; but the elimination of so many other large animals, including the only surviving species of hominines, is a powerful reminder of a more deadly side to human history”

- David Christian (geb. 1946)

BELANGRIJKSTE PUNTEN

1. Hoe ontstond de mens?

2. Mensensoorten

3. Wat maakt ons uniek?

4. Collectief leren

5.1. Inleiding

In de vorige stap heb je gezien waartoe evolutie geleid heeft en welke mogelijke theorieën verklaren hoe dit alles ontstaan is. Zo is ook de mens een dier en het gevolg van evolutie. Toch is de mens anders dan de meeste dieren. Wij dragen kleren, bouwen huizen, en het lijkt er op dat wij de enige zijn die ons afvragen waar wij vandaan komen, waarom we er zijn en waar we naartoe gaan in de toekomst. Wij willen weten hoe het universum, onze planeet en ook hoe wij zelf in elkaar steken. Kortom, we houden ons bezig met alles waar het Big History project voor staat.

5.2. Het ontstaan van de mens

Wanneer je iemand vraagt waarin de mens verschilt van de (andere) dieren wordt vaak het argument gebruikt dat wij mensen gereedschap gebruiken. Echter, ook chimpansees gebruiken stokjes om mieren uit een mierennest te pulken. Of wat te denken van haviken in Australië die stenen op eieren gooien om de eierschalen te breken. En nog veel meer dieren gebruiken gereedschap weten we nu. Nee, de verklaring waarom mensen anders zijn zullen we in een heel andere hoek moeten gaan zoeken.

Bekijk de video over het gebruik van gereedschap door dieren [11:00 min.]:

De psychologie houdt zich bezig met het bestuderen van menselijk gedrag. Evolutionaire psychologie houdt zich in het bijzonder bezig met de totstandkoming van gedrag. Het was juist ons gedrag dat ons een voordeel opleverde in de natuurlijke selectiedruk die op ons lag. Het stellen van de juiste vragen zou volgens David G. Myers (2010) daarbij een grote rol spelen. Zo zullen zwangere vrouwen geen bittere of nieuwe voedingsstoffen eten, omdat dit soort voedingsstoffen mogelijk giftig zijn of een effect hebben op de ontwikkeling van het embryo. Ook kinderen ontwikkelen in de regel een angst voor vreemden zodra ze zelf kunnen lopen. En hoe komt het veel mensen vaak dezelfde waarden en normen delen? Opvallend is in ieder geval dat de oorsprong van de mens ligt in Noordoost Afrika, van waaruit zij zich over de wereld verdeeld heeft. Uiteindelijk heeft de Cro Magnon (de huidige mens) als enige overleefd.

Afb. 5.1. Evolutiestamboom van de mens

Afb. 5.2. Migratieroutes van de mens

Opdrachten

Opdracht 101

Bekijk de BBC-documentaire in de bewerking van van Mel-Rob Gelderman over de evolutie van de mens [16: 05 min.]. Maak aantekeningen.

Opdracht 102
Noem wat eigenschappen die jij vind passen bij de mens, en verklaar vanuit evolutionair oogpunt waarom deze eigenschappen zorgden voor meer nakomelingen.

Opdracht 103
Vind jij het terecht dat we altijd zo naar verschillen tussen mensen kijken? Noem een aantal voorbeelden van gedrag dat wij op Aarde allemaal delen.