## Stap 2 - Tweede indeling

E-klimaat

#### Tweede indeling van het klimaatsysteem van Köppen

Köppen maakte een verdere uitsplitsing aan de hand van de neerslagverdeling gedurende een jaar. Voor de A-, C- en D-klimaten bekeek hij wanneer er een droge periode is:

winter | w | Winter trocken = droge winter
zomer | s | Sommer trocken = droge zomer
nooit | f | Fehlt = zonder droog seizoen

Er is één uitzondering. Bij A-klimaten komt ‘s’ nooit voor, maar wel een moesson. Hij gebruikt daarvoor de letter ‘m’.

moesson | m | Moesson, zeer natte periode

De kleine letters w, s, f en m behoren altijd tot een A-, C- of D-klimaat.
Voor de B- en E-klimaten keek hij naar andere kenmerken. Daar gebruikte hij - ter onderscheid van de kleine letters van de A-, C- en D-klimaten - een hoofdletter voor.
De B-klimaten kenmerken zich door droogte. Daar komen twee landschapstypen in voor: woestijn en steppe. Het verschil legde hij bij 200 mm p/j.

Woestijn | W | minder dan 200 mm p/j
Steppe | S | meer dan 200 mm p/j

Ook 1200 mm p/j is meer dan 200 mm p/j, maar dan kun je niet meer spreken van een droog klimaat. Het is niet officieel, maar sommige geografen gebruiken daar de grens van 300 tot 500 mm p/j voor.
Voor de E-klimaten is de neerslag niet van belang. In deze klimaten ligt de hoogste temperatuur altijd onder de +10 oC. We kennen drie E-klimaten. Voor het verschil kijken we naar de temperatuur:

Toendra | T | warmste maand boven de 0 graden
IJskap | F | Frost: nooit boven de 0 graden
Hooggebergte | H | hooggebergte, nooit boven de 0 graden

Samen in één schema:

1e: Grove indeling | Benaming | 2e: Neerslagverdeling
A | Tropische (regenwoud)klimaten | f: regenwoud (zonder droog seizoen) m: moesson w: savanne (met droge winter)
B | Woestijn- of droge klimaten | W: Woestijn S: Steppe
C | Zee- of maritieme klimaten | s: droge zomer w: droge winter f: zonder droog seizoen
D | Land- of continentale klimaten | s: droge zomer w: droge winter f: zonder droog seizoen
E | Poolklimaten | T: Toendra F: IJskap H: Hooggebergte

Bw-klimaat

Uitzondering: Het tropische savanneklimaat kreeg de notatie Aw mee (met een droge winter). Op enkele zeldzame plekken in de wereld met een savanneklimaat komt het echter voor dat de droge periode in de zomer valt. We spreken in dat geval van een As-klimaat. Dit komt bijvoorbeeld voor in Hawaï, op Sri Lanka en in Somalië.
Je ziet vaak de aanduiding Aw/As-klimaat samengevoegd staan voor een tropisch savanneklimaat.
Kenmerken van de klimaten

Af | Tropisch regenwoudklimaat
Am | Moessonklimaat
Aw/As | Tropisch savanneklimaat
BS | Steppeklimaat
BW | Woestijnklimaat
Cf | Zeeklimaat
Cs | Mediterraan klimaat*
Cw | Chinaklimaat**
Df | Land- of continentaal klimaat met neerslag gedurende het hele jaar
Ds | Land- of continentaal klimaat met droge winters
Dw | Land- of continentaal klimaat met droge zomers
ET | Toendraklimaat
EF | Sneeuwklimaat/IJsklimaat
EH | Hooggebergteklimaat

* Verwijst naar de Middellandse Zee waar dit klimaattype het eerst werd waargenomen.

** Verwijst naar China waar dit het overheersende klimaattype is.