## 1.2 Levend, dood, levenloos

Wat noemen we levend?

Wanneer iets alle 9 levensverschijnselen vertoont noemen we het levend. Dat hoeft niet altijd alle 9 op elk moment te zijn. Een dier plant zich bijvoorbeeld niet zijn hele voort, of is niet de hele dag aan het eten.

Bekijk de afbeelding en kijk wat levend is:

- De kraaien zijn levend, omdat ze sommige van de levensverschijnselen gedurende kortere en andere gedurende hele lange perioden in hun leven vertonen.
- De maïsplant is levend, omdat hij sommige van de levensverschijnselen gedurende kortere en andere gedurende hele lange perioden in hun leven vertonen.

We noemen iets dat leeft een levend wezen of organisme.

Wat noemen we dood?

Wanneer iets de 9 levensverschijnselen niet meer vertoont, maar wel heeft gehad noemen we het dood. Kijk wat dood is:

De vogelverschrikker vertoont geen levenskenmerken.

- Het hout dat voor de vogelverschrikker gebruikt is, komt van een boom.
  Een boom heeft ooit de 9 levensverschijnselen vertoond. Dit hout noemen we dus dood.
- De hoed van de vogelverschrikker is van vilt. Dit komt van wol van een schaap. Dat schaap heeft ooit de 9 levensverschijnselen vertoond. Dit vilt noemen we dus dood.
- Het shirt van de vogelverschrikker is van katoen. Dit komt van katoen van een katoenplant. Die plant heeft ooit de 9 levensverschijnselen vertoond. Dit shirt noemen we dus dood.

Wat noemen we levenloos?

Als iets nooit heeft geleefd (en dus ook niet dood is gegaan) noemen we dat levenloos. Het water is bijvoorbeeld levenloos, maar ook de stenen op de grond en de zuurstof in de lucht. De ijzeren spijkers waarmee het frame van de vogelverschrikker in elkaar is getimmerd zijn daarom ook levenloos.

##

- ? - Opdracht:

Maak nu in een 2-tal een tekening op een A4-tje (zoals die van de vogelverschrikker), waarin een aantal levende, dode en levenloze elementen te zien zijn.

Hiervoor heb je 10 minuten de tijd

Geef deze tekening daarna aan een ander 2tal. Jullie nemen de tekening van hun, en gaan op een papier schrijven welke elementen in de tekening levend, dood en levenloos zijn.

Hiervoor heb je 5 minuten de tijd.

Vergelijk daarna met z'n vieren de antwoorden.

Neem hiervoor ook 5 minuten de tijd.

- ? - Maak opdracht 1 in je werkboek