## Mode en Maatschappij

Waar wordt je kleding eigenlijk gemaakt? En gebeurt dit allemaal even eerlijk?

Bekijk de labeltjes in je kleding (t-shirt, trui, vest, hemd enz.). In welke landen is deze kleding gefabriceerd? Schrijf de verschillende landen op. Vraag aan alle mensen in de klas waar hun kleding vandaan komt; zijn er nog andere landen bij?

Opdracht: Print een kaart van de wereld en kleur de landen in waar kleding wordt gemaakt.

Heb je dit gedaan? Beantwoord dan de volgende vragen:

- Wat valt je op aan de ligging van deze landen?
- Waarom wordt juist in deze landen veel kleding gefabriceerd voor Europa?
- Hoe worden deze landen samen ook wel genoemd?

Lees vervolgens de 2 onderstaande nieuwsartikelen en beantwoord bijbehorende vragen:

Artikel 1: Kinderarbeid bij kledingleverancier

»

Acht grote kledingmerken nemen nog steeds kleding af bij bedrijven in Zuid-India waar kinderarbeid voorkomt. Het gaat onder meer om C&A, Primark, Gap, Tommy Hilfiger en Ralph Lauren. Dat stellen onderzoeksbureau SOMO en de Landelijke India Werkgroep in een jaarlijkse rapportage. Onderzoekers hebben met 180 medewerkers van vier fabrieken in India gesproken. Bij twee van de onderzochte fabrieken is er "incidenteel sprake" van kinderarbeid door meisjes onder de 14 jaar. Waarschijnlijk zijn tienduizenden werknemers tussen de 14 en 18 jaar.

Ziek van het werk

Volgens de onderzoekers zijn de werkomstandigheden bij de spinnerijen van de fabrieken slecht. "De kinderen werken twaalf tot soms zestien uur per dag, soms wel zeven dagen per week", zegt Gerard Oonk van de Landelijke India Werkgroep. "Het is zware arbeid achter machines in ruimtes die gevuld zijn met katoenstof. Sommige kinderen worden ziek van het werk, omdat ze bijvoorbeeld een katoenbol in hun maag hebben gekregen."

De kinderen worden volgens de onderzoekers geronseld voor de fabrieken, omdat ze denken dat ze er geld kunnen verdienen. Ze krijgen dan 1 tot 2 euro per dag, maar vaak krijgen ze dat pas na drie jaar uitbetaald. "Veel meisjes krijgen uiteindelijk niets", zegt Oonk.

Waarschuwen

Verschillende bedrijven reageren op de misstanden. Een woordvoerder van C&A zegt in het rapport: "Wij zoeken actief manieren om de problemen aan te pakken, bijvoorbeeld door ouders van 14-jarige meisjes te waarschuwen voor rekrutering door fabrieken waar problemen zijn." (Bron: nos.nl).

Vraag 1 Welke 5 kledingmerken verkopen nog steeds kleding die gemaakt is door kinderarbeid?

Vraag 2 Wie worden er vooral ingezet in andere landen om kleding te fabriceren voor Europese landen?

Artikel 2: Standaard Kledingproductie

Bij de productie van kleding worden een aantal processen doorlopen om te komen tot het uiteindelijke kledingstuk dat jij kunt kopen. Het begint bij de katoen waarvan vaak de stof wordt gemaakt. Katoen is nog altijd de belangrijkste grondstof voor kleding. Deze wordt veelal in ontwikkelingslanden geproduceerd, maar bijvoorbeeld ook in de VS. Bij de gangbare productie van katoen worden enorme hoeveelheden bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt (18% van alle bestrijdingsmiddelen ter wereld wordt gebruikt in de katoenteelt). Dit is niet alleen zeer schadelijk voor de boeren die de katoen telen, maar er blijven ook gifresten achter in de stof. Het is dus uiteindelijk ook slecht voor degene die het kledingstuk draagt. Mensen die hier gevoelig voor zijn, kunnen huidklachten krijgen van de kleding. Er is een alternatief voor deze destructieve manier van produceren, namelijk de ecologische landbouw. Dit wordt in de gangbare katoenproductie helaas nog maar weinig toegepast.

De meest voorkomende problemen bij kledingateliers in de derde wereld zijn:

- Lage lonen Een groot probleem voor de arbeiders is het salaris. Lonen liggen vaak ver onder het wettelijk minimumloon. En zelfs het minimumloon is vaak niet genoeg om van te leven. Er is sprake van een 'run to the bottom' door de bedrijven, waardoor de lonen lager en lager worden.

- Lange werkdagen Veel arbeiders werken zes dagen per week, 12 uur per dag. Er is sprake van een hoge werkdruk, en gedwongen overwerk komt veelvuldig voor. Er woedt een hevige concurrentiestrijd tussen de kledingfabrieken. Om aan de wensen van opdrachtgevers te voldoen proberen zij voor een zo laag mogelijke prijs en met een zo kort mogelijke levertijd te produceren. Hierdoor moeten arbeiders vaak overwerken, veelal zonder dat zij daar extra loon voor krijgen. Soms worden de arbeiders zelfs opgesloten om te voorkomen dat ze weggaan, wat zeer drastische gevolgen kan hebben in het geval er een brand uitbreekt.

- Onveilige en ongezonde werkomstandigheden De veiligheid laat nogal eens te wensen over. Ramen zijn voorzien van tralies of er liggen bijvoorbeeld stapels dozen voor nooduitgangen. Er zijn legio voorbeelden dat arbeiders omkwamen bij een brand doordat ze gewoonweg opgesloten zaten. Veel fabrieken zijn slecht verlicht en geventileerd. Dat kan oogproblemen, huidirritaties en ademhalingsproblemen veroorzaken. Er wordt zonder bescherming met schadelijke stoffen en met gevaarlijke machines gewerkt. De stoelen of krukjes waar de arbeiders de hele dag op zitten zijn vaak de oorzaak van rugklachten.

- Onderdrukking van vakbonden Vakbonden zijn veelal niet toegestaan of worden niet erkend door het management van de fabriek. Hierdoor kunnen arbeiders niet gezamenlijk voor hun rechten opkomen. Als er al vakbonden zijn hebben ze vaak te weinig invloed om daadwerkelijk iets te kunnen doen. Veel westerse bedrijven plaatsen juist orders in landen waar vakbonden niet, of zwak vertegenwoordigd zijn. Werkneemsters die zich ondanks de tegenwerkingen toch organiseren worden vaak ontslagen.

- Discriminatie In de kledingindustrie werken vooral vrouwen in de leeftijd van 14 tot 30 jaar; 80% van de arbeiders is vrouw. Zij doen vaak zwaar en eentonig werk en worden vaak gediscrimineerd, bijvoorbeeld doordat ze minder verdienen dan mannen, voor hetzelfde werk. Seksuele intimidatie en misbruik zijn veelgehoorde klachten.

- Kinderarbeid, dwangarbeid of slavenarbeid Kinderarbeid, dwangarbeid en slavenarbeid komen nog steeds voor. Eén van de oorzaken van kinderarbeid is het gebrek aan goed onderwijs. Bij het zoeken naar oplossingen is het dan ook belangrijk dat er goede maatregelen getroffen worden voor opvang en scholing.

Je leest het, er is nogal wat mis op het moment met de gangbare kledingproductie. Omdat het ook anders kan en moet, heeft FAIR21 besloten hier wat aan te doen. Wij bieden kleding te koop aan die wel 'fair' voor mensen geproduceerd is, en 'fair' voor de natuur. Wat dit precies inhoudt kan je verder lezen bij de hoofdstukken 'fair' en 'ecologisch'. Bron: www.fair21.com

Vraag 3 Hoe noem je het soort landbouw dat een goed alternatief is voor het produceren van katoen?

Vraag 4 Waardoor kunnen sommige mensen huidklachten krijgen na het dragen van katoenen kleding?

Vraag 5 Wat zijn de 4 meest voorkomende problemen bij kledingateliers in de Derde Wereld?

Vervolgopdracht:

Bepaal welke vraag je het meeste interessant vond om te beantwoorden en diep deze uit. Heb je eigenlijk iets anders gelezen waarover geen vraag is gesteld, dan kun je dit onderwerp uiteraard ook uitdiepen. Wat moet je doen?

- Verzamel meer informatie over kledingproductie (en problematiek) en de vraag die je hierbinnen hebt. Maak hiervan een informatieve powerpoint/prezi EN

- Bedenk een actie waarmee de situatie verbeterd zou kunnen worden of meer publiciteit krijgt OF

- Bedenk een actie waardoor geld binnengehaald kan worden om de situatie te verbeteren.

---> Presenteer het werk aan elkaar

Stel jezefl na afloop de vragen:

- Wat vond ik leuk om te doen? Waarom?

- Wat zou ik nog meer willen weten?

- Wat heb ik geleerd?

- Wat vond ik moeilijk? Waarom?