## Stap1

Verstoring door abiotische factoren
De stabiliteit van een ecosysteem kan op tal van manieren worden verstoord, zowel door biotische als door abiotische factoren.
In module 1 kwam verstoring door abiotische factoren al even aan bod.
In module 3 lees je meer over de verstoring door biotische factoren.
Mensen hebben gezorgd dat abiotische factoren op veel plaatsen zijn veranderd door een groeiende bevolking, het uitbreiden van landbouwgebieden, industrie en bebouwing. Daardoor zijn voor veel organismen de tolerantiegrenzen bereikt of gepasseerd, met de dood als gevolg. Door de dood van individuen en onvoldoende immigratie en geboorte, krimpen populaties van soorten.
Op een gegeven moment kan de genetische variatie in de populatie zo klein worden dat de populatie verdwijnt.
Maar ook de natuur zelf zorgt voor een verandering van abiotische factoren.
Bestudeer de Kennisbank:
KB: Verstoring van de stabiliteit van een ecosysteem
Opdracht 1 Abiotische verstoring

1. Neem de zinnen over en vul de juiste woorden in op de stippellijn.
   Kies uit: verzuring - verdroging - broeikaseffect - vermesting
   Menselijke activiteiten hebben een grote invloed op de natuurlijke omgeving.
   Op wereldschaal leidt de verhoogde uitstoot van CO2 als gevolg van het verbranden van fossiele brandstoffen tot het (1) ... .
   In zwaar geïndustrialiseerde gebieden zorgt (2) ... voor een verandering van de lucht- en bodemsamenstelling, waardoor planten en bomen worden aangetast. Een vergroting van de voedselrijkdom beïnvloedt de waterkwaliteit en zorgt voor een afname in de diversiteit van planten en dieren.
   Dat is meestal het gevolg van (3) ... . Een ander probleem in veel natuurgebieden is (4) ... als gevolg van een daling van het grondwater ten behoeve van bouw- of landbouwactiviteiten.
2. Noem drie voorbeelden waarbij abiotische factoren veranderen door de mens.
3. Noem drie voorbeelden waarbij abiotische factoren veranderen door de natuurlijke oorzaken.
4. Beantwoord de volgende eindexamenvraag:
   Havo Biologie 2011-2 vraag 2