## Oriënteren

### De 4-slagmotor

De 4-slagmotor

Het grootste verschil tussen een tweeslag en een 4-slagmotor zijn de kleppen en de smering. De smering komen we later nog een keer op terug. We gaan eerst bekijken hoe de kleppen bediend worden en hoe dat in zijn werk gaat.

Kleppen

Elke cilinder van 4-slagmotor heeft twee kleppen:

• een inlaatklep;

• een uitlaatklep.

Dankzij de inlaatkleppen kan het brandstofmengsel in de cilinder komen. En dankzij de uitlaatklep kunnen de afvalstoffen uit de cilinder weg. Een klep is een ronde schijf met een steel. Op de foto rechts zie je een klep.

Kopklep of zijklep?

In oude of eenvoudige motoren zitten de kleppen naast de cilinder. Zo’n motor heet een zijklepmotor. In afbeelding 1 (links) en hieronder is dit goed deze te zien.

Deze motoren komen nog vaak voor in tuinmachines omdat ze eenvoudig en goedkoop zijn.

Bij de modernere motoren zitten de kleppen allemaal in de cilinderkop. Zo’n motor heet een kopklepmotor.

In afbeelding 2 is deze te zien.

Zulke kopklepmotoren zitten tegenwoordig in iedere auto, motor, vrachtauto, trekker, enz.

Hoe worden de kleppen bediend?

De kleppen worden opengeduwd door een nokkenas. Dat is een as met daarop een uitsteeksel.

In de afbeelding links zie je een nokkenas met een klepstoter. De linkse klepstoter staat omhoog omdat de nokkenas deze omhoog duwt. De klepstoter stoot dan de klep open.

Als de nokkenas weer verder draait, draait de nok ook verder. De rechtse klepstoter staat nu omlaag en de veer trekt de klep weer dicht.

De manier waarop de kleppen geopend worden, is verschillend voor een kopklep- en een zijklepmotor. De afbeelding onderaan links van vorige bladzijde is van een zijklepmotor. De nokkenas zit dan onderaan in het carter en duwt de kleppen naast de cilinder open.

In deze afbeelding zie je hoe de kleppen bediend worden van een zijklepmotor en waar de onderdelen zitten.

Klep

Klepveer

Klepstoter

Nokkenas

Krukas

Bij een kopklepmotor kunnen de kleppen op 4 verschillende manieren bediend worden door de nokkenas. Op de volgende bladzijde zie je daar afbeeldingen van.

1. Onderliggende nokkenas met tuimelaar.

Bij deze motor ligt de nokkenas onder in het carter. Via een klepstoter wordt nu niet de klep maar een stoterstang bediend. Deze duwt van onderen tegen de tuimelaar (soort wip) en duwt dan vervolgens de klep open.

Hoe dit precies werkt, is goed te zien op een animatie op internet onder de volgende link:

http://www.keveney.com/otto.html

De Opel motoren in lokaal Z9 werken nog allemaal op deze manier.

Je hebt bij een kopklepmotor dus een bediening met een tuimelaar (1 en 2), een sleper (3) of een stoter (4). Deze worden alle vier op en neer bewogen door de nokkenas. De nokkenas kan zowel onderin het motorblok liggen (1), als wel bovenin de cilinderkop (2, 3 en 4).

Extra informatie

Als je nog twijfelt over jouw kennis van de viertaktmotor, kun je dit ook op diverse websites bekijken. Enkele goede sites zijn:

Viertaktmotor: http://nl.wikipedia.org/wiki/Viertaktmotor

http://home.wanadoo.nl/hoewerkthet/tech/verbrandingsmotor.html

(in het Engels) http://www.keveney.com/otto.html

Verbrandingsmotor: http://nl.wikipedia.org/wiki/Verbrandingsmotor

Motoronderdelen benoemen ( je kunt in de linker kolom ook op onderdeel zoeken): http://www.mobikit.nl/atotz/rubriek_12/News_CategoryView.aspx?id=%2fatotz%2frubriek_12%2f92%2f

TIP.

Bij de meeste sites kun je de afbeeldingen vergroten om ze beter te bekijken.

Bij wikipedia kun je doorklikken op onderwerpen zoals 4-slagmotor, zuigermotor, enz. Bovendien staan de onderdelen in de tekst blauw gedrukt. Zo kun je bijvoorbeeld de nokkenas, kleppen, enz. nog eens bekijken. Bovendien staan er diverse animaties bij waardoor je een beter beeld krijgt van de werking van een motor.

### Taak 2 etc.