# Fase 3 ontregeling (1944 - 1945)

najaar 1944 – mei 1945
Na de invasie van geallieerde troepen in Normandië op 6 juni 1944, leek de bevrijding van Nederland nabij. De zuidelijke provincies onder de rivieren werden in september 1944 bevrijd. Boven de rivieren kwamen de zwaarste maanden uit de oorlog.
Veel mannen werden in het najaar van 1944 bij razzia’s opgepakt en naar Duitsland gedeporteerd om als dwangarbeider te werken. Het transportsysteem dat in de winter van 1944 door de Duitsers volledig stil was gelegd, zorgde voor een dramatisch gebrek aan voedsel in het westen van het land. Zo’n 20.000 mensen in de grote steden vonden de hongerdood. De maatschappij was in de laatste winter van de oorlog totaal ontregeld.
De in het nauw verkerende Duitsers reageerden op vergrijpen en verzetsdaden met veel geweld en represailles die vaak tegen hele dorpen was gericht. Uiteindelijk werd Nederland op 5 mei 1945 in zijn geheel bevrijd.'