## Stap 2: Hoge en lage inkomens in VS

#### De kloof tussen hoge en lage inkomens in VS

Economen en andere deskundigen gebruiken de olifantgrafiek van Milanovic om aan te tonen dat inkomensverschillen binnen landen de afgelopen tientallen jaren groter zijn geworden. Velen verwachten dat de verschillen de komende jaren nog verder zullen toenemen.
In deze stap behandelen we argumenten waarmee deze bewering wordt ondersteund aan de hand van bronnen over het voorbeeldland de Verenigde Staten.

#### Inkomensongelijkheid in de Verenigde Staten: van vroeger tot nu

Vanaf het begin van de 20e eeuw tot omstreeks 1937 kende de VS grote verschillen tussen hoge en lage inkomens. In 1915 verdiende de rijkste 1% van de Amerikaanse huishoudens samen 18% van het hele nationale inkomen. Daarna nam deze inkomensongelijkheid tot 1947 af. Toen voerde de Amerikaanse regering een progressief belastingstelsel in en kregen de vakbonden meer macht waardoor de hogere lonen voor werknemers konden afdwingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde de National War Labor Board een regeling door waarbij de laagste inkomensgroepen erop vooruitgingen en de hoogste inkomensgroepen moesten inleveren. Hierdoor daalde het aandeel van het nationale inkomen van de rijkste 1% van de Amerikaanse huishoudens tot onder de 10% van het nationale inkomen.

Dat bleef zo tussen 1947 en 1970 en ook voor het overige veranderde de mate waarin inkomens waren verdeeld nauwelijks. Dat kwam omdat de lonen van werknemers hoog bleven omdat hun werkgevers geen last hadden van concurrentie uit het buitenland en de vakbonden hun macht behielden.

Vanaf 1970 namen de inkomensverschillen weer toe. De inkomens van de Amerikaanse burgers gingen niet in gelijke mate omhoog. Vooral huishoudens die in 1979 al een hoog inkomen hadden, gingen er sterk op vooruit (zie grafiek hierboven). De inkomens van de rijkste 20% van de Amerikaanse huishoudens stegen vooral omdat deze groep grote winsten kon behalen door de verkoop van aandelen en andere effecten. In 2007 bijvoorbeeld verdiende de rijkste 1% van de Amerikaanse huishoudens 24% van het totale nationale inkomen.
Alleen als de Amerikaanse economie in een recessie belandde, werd deze trend onderbroken. Dat was het geval in 1990-1991, in 2001 en in 2008-2009. Dat kwam omdat huishoudens met hoge inkomens erdoor geraakt werden. Hun inkomens liepen terug omdat er minder verdiend werd aan beleggingen en de verkoop van effecten. Bij andere inkomensgroepen was de daling van het inkomen kleiner omdat zij het minder moesten hebben van aandelen maar vooral van salarissen.

In 2013 traden twee wetten in werking, die de toename van de inkomensongelijkheid afremden omdat mensen met een hoog inkomen meer belasting moesten betalen, de Affordable Care Act (een nationale ziekteverzekering waar iedereen premie voor moet betalen, ook wel bekend als ‘Obama Care’) en de American Taxpayer Relief Act.

Voor de toename van de inkomensongelijkheid na 1970 zijn volgens deskundigen de volgende oorzaken aan te wijzen:

- De afnemende macht van de vakbonden. Hierdoor waren ze minder in staat om bij werkgevers hogere salarissen en betere werkomstandigheden af te dwingen. Hierdoor kwam een steeds groter deel van de bedrijfswinsten terecht bij bestuurders van bedrijven, bij aandeelhouders en bij schuldeisers zoals banken en eigenaars van obligaties, en steeds minder bij de werknemers.
- Onder invloed van de globalisering en de vrijmaking van de internationale handel verplaatsten bedrijven een groot deel van hun productie naar landen waar de lonen lager zijn dan in de Verenigde Staten waardoor veel laaggeschoolde arbeiders hun baan en inkomen kwijtraakten.
- Door de snelle opkomst van informatietechnologie kwamen er veel goedbetaalde banen voor hoogopgeleide werknemers. Deze groep groeide en daarmee ook hun aandeel in het inkomen. Veel sneller dan dat van mensen met een lage opleiding.
- Door de opkomst en vooruitgang van de communicatietechnologie raken bedrijven nu vaak in een concurrentiestrijd verzeild waarbij de winnaars enorm rijk worden en de verliezers juist minder gaan verdienen.
- Vanaf omstreeks 1965 zijn er veel laaggeschoolde immigranten de Verenigde Staten binnengekomen. Dat kan ertoe hebben geleid dat jongeren die de highschool (komt overeen met het voortgezet onderwijs in Nederland) niet afmaken, minder kunnen verdienen als ze een baan vinden.
- Vanaf de jaren 70 hebben conservatieve groepen binnen de Republikeinse Partij steeds meer invloed gekregen op deze partij. Ook is deze partij binnen het politieke bestel van de Verenigde Staten machtiger geworden. Hierdoor is de Amerikaanse regering een beleid gaan voeren dat gekenmerkt wordt door belastingwetten die voordeliger zijn voor hogere inkomensgroepen dan voor lagere, maatregelen die ingaan tegen de belangen van werknemers en een langzamer tempo waarin sociale voorzieningen worden uitgebouwd, langzamer vergeleken met andere rijke landen.

Naar: Income inequality in the United States paragrafen ‘2 History’ en ‘3 Causes’.

#### Manufacturing Belt

Lees de bron: Wikipedia ‘Manufacturing Belt’ over de productiegordel, het gebied in de VS dat ooit het zwaartepunt van de zware industrie vormde.
Meer informatie om de vragen te beantwoorden, vind je op de Engelstalige pagina van Wikipedia 'Rust belt'.