## Inleiding

In dit thema gaat het over:

- Internationale arbeidsverdeling
  De verdeling van het maken van producten over verschillende landen, noem je internationale arbeidsverdeling. Wat is import en export, hoe kunnen we ons beschermen tegen internationale concurrentie en wat is de rol van Nederland als transportland.

- Tegen of met elkaar?
  Protectionisme is het beschermen van bedrijven tegen internationale concurrentie. Daar tegenover staat vrijhandel: het zonder handelsbelemmeringen handel drijven, zodat producten vrijelijk kunnen worden geïmporteerd of geëxporteerd. De Wereldhandelsorganisatie speelt daar een rol in.

- Global shift
  Bij globalisering raken landen steeds meer met elkaar betrokken op economisch, politiek, sociaal en cultureel gebied. Het verschuiven van de productie naar landen in Azië gebeurt om economische redenen (goedkopere productie). Dit noem je global shift. Global shift heeft positieve en negatieve aspecten.