Rijke leeractiviteit

Persoonlijk leren

Plant zaad

Plant zaad

Van zaad tot plant

Intro

Deze opdracht gaat over het proces dat een plant doorloopt van zaad tot volwassen plant.

Bekijk de video op de site van Schooltv.  
Hoe groeit het plantje op het moment dat de voedingsstoffen uit het zaadje op zijn?
Bespreek het met een klasgenoot.

Video: Zo groeien peultjes

Vooraf

Eindproduct-Beoordeling

Eindproduct
Je rondt deze opdracht af door het maken van

  • twee tekeningen van de bruine boon
  • een weblog bij het practicum ‘Het ontkiemen van de bruine boon’
  • een verslag van een (digitaal) groei-experiment met tuinkers.

 

Beoordeling
De tekeningen laat je beoordelen door een klasgenoot.
Bespreek met je docent hoe de weblog wordt beoordeeld.
Het verslag van het groei-experiment met tuinkers wordt beoordeeld met de volgende vragen:

  • Heeft het verslag een passende titel?
  • Bevat het verslag een inleiding met onderzoeksvraag?
  • Bevat het verslag een hypothese?
  • Zijn de gebruikte materialen opgenomen in het verslag?
  • Wordt de werkwijze in het verslag beschreven?
  • Bevat het verslag de resultaten en een conclusie?

Leerdoelen

Na deze opdracht kan ik:

  • benoemen op welke manieren zaden en vruchten verspreiden.
  • de bouw van een zaad toelichten.
  • uitleggen wat er nodig is voor ontkieming.

Werkwijze

Activiteiten

Aan de slag

Stap

Activiteit

Stap 1

Je leert op welke manieren zaad wordt verspreid en wat dit zegt over het uiterlijk van het zaad.

Stap 2

Je leest in de Kennisbank over de bouw en ontwikkeling van zaad. Na het kijken van een video kun je hier een oefening over maken.

Stap 3

Je voert het practicum Bruine boon uit. Daarbij maak je twee natuurgetrouwe tekeningen.

Stap 4

Je maakt twee grafieken over de invloed van temperatuur op de ontkieming van de bruine boon.

Stap 5

Je voert het practicum Ontkieming uit en houdt hier een weblog over bij.

Stap 6

Je voert het practicum Tuinkers uit en maakt hier een verslag over.

Afronding

Onderdeel

Activiteit

Begrippenlijst

Hier vind je de kennisbank en de begrippen die horen bij deze opdracht.

Eindopdracht

Je maakt de toets 'Van zaad tot plant'

Terugkijken

Terugkijken op de opdracht.

 

Benodigdheden

Tijd
In de klas ben je ongeveer 3 lesuren met deze opdracht bezig.
Het ontkiemen van de bruine boon duurt 2 tot 4 weken.

Aan de slag

Stap 1

Lees het Kennisbankitem Zaden goed door.

Zaden

Hieronder zie je een link naar een video.

In deze versnelde video zie je het kiemen van zaad.
Bij een kiemende boon komen eerst de twee zaadlobben boven de grond.
Kort daarna komen de eerste blaadjes. De zaadlobben verschrompelen als hun voorraad reservevoedsel op raakt. De jonge plant maakt daarna haar eigen voedsel met behulp van fotosynthese.

Let tijdens het kijken naar de video goed op.
Welk onderdeel van de plant wordt als eerste gevormd?
De wortel, de stengel of toch de blaadjes?

Video: Kiemende boon


Maak de oefening. Deze gaat over de informatie uit de video en de informatie die je in de kennisbank hebt gelezen.

Stap 2

Je gaat twee natuurgetrouwe tekeningen van een bruine boon maken.

  • Download het werkblad Bruine boon.
    Maak een kopie van het werkblad in je eigen omgeving (Bestand - Een kopie maken...) of download het werkblad (Bestand - Downloaden als).​
  • Lees het werkblad een keer helemaal door.
  • Zoek de benodigdheden bij elkaar.
  • Maak de twee tekeningen op het werkblad.
  • Controleer of je hebt getekend volgens de tekenregels.

Klaar?
Vul eerst zelf voor allebei de tekeningen een beoordelingsformulier in.
Vraag daarna je docent je tekeningen te beoordelen.

 

Stap 3

Kieming bij verschillende temperaturen
Joachim en Ilse hebben onderzocht of een bruine boon beter groeit bij een temperatuur van 20°C of bij een temperatuur van 30°C.
Bekijk de tabel.

dag lengte in cm bij 20 °C lengte in cm bij 30 °C
1 0 0
2 0,2 0,3
3 0,4 0,6
4 0,7 0,7
5 1,5 1,4
6 2,0 1,9
7 3,0 2,5



Kieming bruine boon bij verschillende temperaturen
Je gaat bij de tabel twee grafieken maken.

  • Lees de informatie uit de reisgids goed door voor je begint.
  • Teken een assenstelsel.
  • Zet op de horizontale as de dagen en op de verticale as de lengte (in cm).
  • Maak een goede assenindeling.
  • Teken de grafieken. Gebruik voor de twee grafieken verschillende kleuren.
  • Zet de juiste temperatuur bij de grafieken.


Bij welke temperatuur groeit de boon het snelst?

Vergelijk jouw grafieken met de grafieken van een klasgenoot. Lijken de grafieken op elkaar?
Bespreek de verschillen. Hebben jullie dezelfde conclusie getrokken?

Stap 4

Practicum Ontkieming
Bij dit practicum ga je de ontkieming en groei van een bruine boon tot bonenplant volgen.

Van dit practicum maak je een verslag in de vorm van een weblog.
Dit weblog maak je met je googleaccount op Blogger.

  • Download het werkblad Ontkieming bruine boon.
  • Lees het werkblad een keer helemaal door.
  • Zoek de benodigdheden bij elkaar.
  • Maak een weblog aan.
  • Voer het practicum uit.


Overleg met je docent, hoe je je docent op de hoogte houdt van de resultaten van het practicum.

Stap 5

Tuinkers laten groeien
Tuinkers is een plantje dat zeer snel groeit. Al na een dag ontkiemt het plantje en na zo'n elf dagen, zijn de steeltjes en de kleine groene blaadjes klaar om gegeten te worden.
Tuinkers kan gekweekt worden op alles wat vocht vasthoudt. Bijvoorbeeld een prop
watten. Naast vocht is ook licht belangrijk bij de groei.

In dit practicum onderzoek je wat de invloed van licht is op de groei.

Practicum: Tuinkers groeien

Je maakt een verslag van een groei-experiment met tuinkers. Je geeft antwoord op de volgende onderzoeksvraag

  • Groeien tuinkersplantjes sneller in het licht of in het donker?

Aandachtspunten:

  • Let op het verschil in kleur tussen de tuinkersplantjes die groeien in het licht en in het donker.
    Wat valt je op?
  • Let op het verschil in stevigheid en groeirichting tussen de tuinkersplantjes.
    Wat valt je op?


Het verslag heeft de volgende onderdelen:

  • Titel
  • Inleiding met de onderzoeksvraag
  • Hypothese: Bij een hypothese schrijf je voordat je aan je onderzoek begint op wat je denkt dat het antwoord is op je onderzoeksvraag.
    Je docent geeft je hier meer uitleg over.
  • Gebruikte materialen
  • Werkwijze
  • Resultaten
  • Conclusie


Lees voor meer informatie de reisgids ‘Natuurwetenschappelijk verslag maken’.

Begrippenlijst

Kiemen

Kegelschubben
Kegelschubben zijn de bouwstenen van de kegel van een den, waarin de zaden liggen.		 Vrucht
Deel van een plant dat ontstaat uit het vruchtbeginsel en een of meerdere zaden bevat. Speelt vaak een belangrijke rol bij de zaadverspreiding.
Tweezaadlobbige planten
Tweezaadlobbigen vallen onder de bedektzadige planten, waarbij de vrucht goed te zien is, zoals bij boonsoorten.		 Eenzaadlobbige planten
Eenzaadlobbigen vallen onder de bedektzadige planten, waarbij de vrucht moeilijk te zien is door de vruchtwand, zoals bij tarwe, rogge en gerst.
Zaadlob
Het gedeelte van het zaad dat uit voedsel bestaat.		 Kiem
Het gedeelte van het zaad dat gaat groeien met behulp van de energie uit de zaadlob.
Vruchtwand
Een velletje dat er bij eenzaadlobbigen voor zorgt dat de vrucht moeilijk te zien is, zoals bij tarwe, rogge en gerst.		 Naaktzadige planten
Bij naaktzadige planten liggen de zaden op en bloot. Zaden kunnen zo uit de kegel vallen. Voorbeelden zijn de den en de lariks.
Bedektzadige planten
Bij bedektzadige planten zijn de zaden altijd omgeven (bedekt) door een vrucht. De vruchten kunnen groot en klein zijn.

 

 

 

  • Het arrangement Plant zaad is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    Biologie en verzorging Etty Hillesum Het Stormink
    Laatst gewijzigd
    13-01-2025 17:01:01
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederlands licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    adf
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld

    Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

    VO-content Biologie. (2025).

    Van zaad tot plant vmbo-kgt12

    https://maken.wikiwijs.nl/62440/Van_zaad_tot_plant__vmbo_kgt12

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van