Menu
  SOA's

SOA's

loading

SOA's

Omschrijving van het misconcept

Leerlingen denken dat:

  • gebruik van condooms beschermt tegen een infectie met HPV.
  • je SOA's alleen door onveilige seks kan krijgen.

 

Achtergrond misconcept

De afkorting SOA staat voor ‘Seksueel Overdraagbare Aandoening’. Door deze benaming denken leerlingen dat deze aandoeningen uitsluitend overdraagbaar zijn via seksueel (vaginaal, oraal en/of anaal) contact. Vroeger werd de term geslachtsziekte gebruikt maar, omdat er niet altijd klachten merkbaar zijn, wordt tegenwoordig de term SOA gebruikt.
Toch kunnen soa’s ook op andere manieren worden overgedragen. Zo kan er overdracht plaatsvinden van moeder op kind: tijdens de zwangerschap, bevalling of zelfs via de borstvoeding. Voorbeelden hiervan zijn HIV, syfilis en hepatitis B. Een andere optie is overdracht door bloedcontact, bijvoorbeeld via naalden of medische incidenten. Voorbeelden van aandoeningen die via bloedcontact verspreid kunnen worden zijn HIV, hepatitis A en hepatitis B. Een derde optie is verspreiding via huidcontact. Dit kan gebeuren via langdurig huidcontact of contact met geïnfecteerde gebieden. SOA’s die via de huid verspreid kunnen worden zijn HPV (humaan papilloma virus), het herpes simplex virus (HSV) en schaamluis. Tot slot kan een aandoening ook nog via speeksel of de mond verspreid worden zoals herpes type 1 (koortslipvirus).

In de Engelse taal wordt onderscheid gemaakt tussen een STD (Sexually Transmitted Disease) en een STI (Sexually Transmitted Infection). Met deze termen wordt onderscheid gemaakt tussen wanneer een virus, bacterie of andere ziekteverwekker in het lichaam aanwezig is, of er nu symptomen zijn of niet (STI). Met STD wordt dan de aandoening bedoeld die, door welke oorzaak dan ook, ontstaat en merkbare gevolgen heeft.

Een condoom of elke andere vorm van anticonceptie biedt dus niet altijd bescherming tegen alle SOA’s maar een condoom zal infectie of verspreiding van de meeste SOA’s wel voorkomen.


Voorbeeldaanpak in de les

Met dit werkblad kan je de kennis over SOA’s testen en bespreken:

Voor een verder onderzoek naar de verspreiding van SOA’s is er nog een verdiepend werkblad:

Colofon

Het arrangement SOA's is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

Auteur
Kennisbank biologie
Laatst gewijzigd
09-03-2026 15:10:24
Licentie

Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

  • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
  • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
  • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

Toelichting
Aanpak van misconcept(en): Leerlingen denken dat gebruik van condooms beschermt tegen een infectie met HPV. Leerlingen denken dat je SOA's alleen door onveilige seks kan krijgen.
Leerniveau
VMBO gemengde leerweg, 2; VWO 2; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 2; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 4; VMBO gemengde leerweg, 3; HAVO 4; VMBO theoretische leerweg, 4; VWO 6; VMBO theoretische leerweg, 2; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 2; HAVO 3; VWO 3; HAVO 5; VWO 4; VMBO theoretische leerweg, 3; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 3; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 4; HAVO 2; VMBO gemengde leerweg, 4; VWO 5; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 3;
Leerinhoud en doelen
Biologie;
Eindgebruiker
leraar
Moeilijkheidsgraad
gemiddeld
Trefwoorden
aids, condoom, hiv, hpv, seks, seksueel overdraagbare aandoening, seksuele voorlichting, seksuele vorming, soa, std

Downloaden

Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

Metadata

LTI

Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

Arrangement

IMSCC package

Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

Voor developers

Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.