Inleiding

Welkom bij deze Wikiwijs: Vochthuishouding & uitscheiding binnen Basiszorg

In de basiszorg draait alles om het ondersteunen van zorgvragers in hun dagelijkse behoeften. Vaak zijn het precies die basisbehoeften – drinken, plassen, comfort en waardigheid – die bepalen hoe iemand zich voelt.
Vochthuishouding en uitscheiding spelen daarin een veel grotere rol dan je misschien denkt.

Als toekomstig verpleegkundige ben jij degene die:

Veranderingen in de vochthuishouding als eerste signaleert,
Zorgvragers helpt bij iets heel menselijks dat soms toch beladen voelt,
Je kan met jouw kennis onnodige complicaties voorkomen.

In deze Wikiwijs ontdek je stap voor stap:

Hoe het lichaam vocht regelt,
Wat er gebeurt als dat evenwicht verstoord raakt en hoe je dat kan signaleren.
Hoe je incontinentie herkent, bespreekbaar maakt en ondersteunt,
Welke materialen je kan inzetten bij problemen met de uitscheiding
Hoe jouw handelen directe invloed heeft op comfort, gezondheid en eigenwaarde van de cliënt.

Je werkt zelfstandig, maar steeds vanuit situaties die je straks in de praktijk écht gaat tegenkomen.
Deze kennis vormt de basis van goede zorg – daarom hoort dit bij Basiszorg, en daarom is het zo belangrijk dat jij dit beheerst.

Ben je er klaar voor om jouw basiszorg-skills te versterken?

Start dan nu!

Over deze les

Thema van deze les

Deze les gaat over het in de gaten houden en bewaken van de vochthuishouding, uitscheiding en het deskundig en respectvol ondersteunen van zorgvragers bij incontinentie binnen de basiszorg. Deze Wikiwijs is een onderdeel van het beroepsthema Basiszorg in periode 2 van leerjaar 1.

Lesdoelen

Aan het einde van deze Wikiwijs kan je:

Uitleggen wat vochthuishouding is en minimaal drie signalen van verstoring benoemen.
De term incontinentie uitleggen en weten waar je bij incontinentie op moet letten.
Aan de hand van meerdere praktijksituaties passende zorgmaatregelen kiezen gericht op het bewaken van de vochthuishouding.
Een vochtbalans invullen op basis van een casus met minimaal 95% nauwkeurigheid.
Passende zorgtechnologie kiezen bij zorgvragers met problemen in de uitscheiding en vochthuishouding.

Leerafspraken

Docent‑onafhankelijk leren / digitaal werken in Wikiwijs

Je werkt volledig zelfstandig.
Je doorloopt alle onderdelen in de juiste volgorde.
Je maakt een eigen planning en haalt de deadline die door je docent is aangegeven.
Je werkt geconcentreerd en professioneel.

Hoe ga je aan het werk?

Zoek op je computer in de apps op kladblok (Microsoft) of notities (Apple) en instaleer deze. Hier kan je digitaal aantekeningen of berekeningen te maken.
Open de opdrachten 1 t/m 3 en maak de aanwezige opdrachten.
Werk de opdrachten 1 t/m 3 volledig uit.
Maak de eindtoets als je klaar bent met onderdeel 1 t/m 3
Vul hierna de evaluatie serieus in
Maak de verdiepende extra opdracht alleen als je de andere opdrachten, de toets en de evaluatie hebt afgerond en tijd over hebt.
Houdt je aan de leerafspraken zoals beschreven in deze WikiWijs.

Kennis AFP en Verpleegkunde; Wat moet je kennen?

De basiskennis die je bij de lessen AFP hebt opgedaan over de urinewegen is voldoende om deze Wikiwijs te maken. Natuurlijk kan je het boek Anatomie Fysiologie en pathologie op het MBO of het boek Verpleegtechnische handelingen als naslagwerk gebruiken tijdens deze Wikiwijs.

Het maken van het bijbehorende expertcolleges in deze periode is essentieel:

e-Xpert mbo	Anatomie en fysiologie	10. Het urinewegstelsel (werkopdrachten)
e-Xpert mbo	Pkr	11. - Casuïstiek bij de nieren en de urinewegen
e-Xpert mbo	Pkr	11. Pkr - Casuïstiek bij de nieren en de urinewegen (werkopdrachten)
e-Xpert mbo	Pvwh	17. - Urine en ontlasting
e-Xpert mbo	Pvwh	17. -Urine en ontlasting (werkopdrachten)
e-Xpert mbo	Pathologie	Urine-incontinentie
e-Xpert mbo	Pathologie	Urine-incontinentie (werkopdrachten)

Opdracht 1: AFP en basiszorg

Herhaling Anatomie, Fysiologie en Pathologie (AFP)

stockillustraties, clipart, cartoons en iconen met zuiver zoet waterconcept - water drinken

Wist je dat....het menselijk lichaam 24 uur per dag bezig is met het regelen van de vochthuishouding?

In dit hoofdstuk herhaal je de belangrijkste onderdelen van Anatomie, Fysiologie en Pathologie (AFP) die te maken hebben met vochthuishouding en uitscheiding.
Je frist op hoe de nieren, blaas en urinewegen werken, welke rol vocht in het lichaam speelt en wat er gebeurt als dit evenwicht verstoord raakt, zoals bij uitdroging of overvulling.

Je leert:

Welke organen betrokken zijn bij de vochthuishouding;
Hoe het lichaam vocht opneemt, verdeelt en uitscheidt;
Welke signalen wijzen op verstoring;
Welke observaties jij als zorgprofessional moet doen.

Voorkennisvragen

Kijk na het maken van alle voorkennisvragen het filmpje over opbouw en werking van de nieren.

Mini opdracht

Opdracht 2: Basiszorg rondom vocht en incontinentie

Basiszorg rondom vocht en uitscheiding

In dit hoofdstuk leer je.... hoe basiszorg direct verbonden is aan vochthuishouding en uitscheiding

In de basiszorg ondersteun je cliënten bij hun dagelijkse lichaamsfuncties. Vochthuishouding en uitscheiding zijn daar een belangrijk onderdeel van.
Je ontdekt welke handelingen daarbij horen en hoe jij cliënten ondersteunt zodat zij gezond, comfortabel en waardig kunnen functioneren.

Je leert:

Wat goede hydratatie betekent;
Hoe je drinken stimuleert;
Hoe ADL-handelingen horen bij plassen en toiletgang;
Hoe je hygiënisch, veilig en respectvol werkt;
Welke hulpmiddelen je kunt inzetten (toilet, postoel, urinaal).

Theorie over vochtintake en incontinentie

Theorie over incontinentie

Incontinentie betekent dat iemand onvrijwillig urine of ontlasting verliest. Het is dus een probleem met het beheersen van de blaas of darmen. Dit kan tijdelijk of langdurig zijn en komt vaak voor bij ouderen, mensen met bepaalde ziekten of na operaties.

Er zijn verschillende vormen:

Urine-incontinentie: verlies van urine.
Fecale incontinentie: verlies van ontlasting.

Belangrijk om te weten: incontinentie is geen ziekte op zich, maar een symptoom van een onderliggend probleem, zoals spierzwakte, neurologische aandoeningen of medicatiegebruik.

Problemen met plassen en ontlasting komen veel voor, maar blijven vaak onbesproken — zeker bij ouderen. Veel mensen voelen schaamte of weten niet goed wat incontinentie inhoudt. Er zijn allerlei misverstanden over incontinentie die behandeling en ondersteuning in de weg kunnen staan.

Veel mensen met urineverlies durven er niet over te praten. Slechts een klein deel bespreekt het openlijk, en dan vaak alleen met iemand uit hun naaste omgeving. Huisartsen worden pas als laatste geraadpleegd, waardoor klachten onnodig lang blijven bestaan.

Er bestaan veel verkeerde ideeën over incontinentie. Zo wordt vaak gedacht dat er weinig aan te doen is, terwijl een goede diagnose juist helpt om behandelbare oorzaken, zoals mobiliteitsproblemen, medicatie of obstipatie, op te sporen. Ook leeft het idee dat ouderen te vaak om hulp vragen bij toiletgang, terwijl onderzoek juist laat zien dat zij hulp liever vermijden omdat ze anderen niet willen belasten.

Daarnaast blijkt dat niet alleen toegankelijkheid van toiletten belangrijk is, maar ook praktische zaken zoals zithoogte, verlichting en steunen. Het idee dat moderne incontinentiematerialen alle problemen oplossen, klopt ook niet: urineverlies kan leiden tot stemmingswisselingen, sociale terugtrekking en extra belasting voor mantelzorgers.

Andere misverstanden zijn bijvoorbeeld dat bedhekken ’s nachts veiliger zijn, dat katheters een goed alternatief zijn voor incontinentiemateriaal, of dat liggend plassen net zo goed werkt als zittend. Veel van deze aannames blijken in de praktijk juist nadelig of zelfs gevaarlijk te zijn.

Ook kan plotseling urineverlies bij ouderen wijzen op andere gezondheidsproblemen, zoals een delier of infecties. Goede hygiëne is essentieel, ook voor hulpbehoevende ouderen, omdat zij bacteriën kunnen verspreiden.

Kortom: incontinentie vraagt om goede voorlichting, passende ondersteuning én het doorbreken van schaamte en misverstanden.

Beantwoord de vragen over vochtintake

Kijkopdracht

Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen hieronder, passend bij deze kijkopdracht.

Casus bestuderen mevrouw van Gerven

Casusopdracht en vraag mevrouw van Gerven:

Lees de casus goed door.
Welke alarmsymptomen en signalen waar je als verpleegkundige actie op moet ondernemen lees je in de tekst?
Noteer je antwoorden en controleer of ze goed zijn.

Mevrouw Van Gerven is 82 jaar en woont sinds 3 jaar in een zorginstelling op een somatische afdeling. Ze is een vriendelijke vrouw die graag zelfstandig wil blijven. Ze loopt met een rollator, maar de laatste weken merk je dat ze onzeker is bij het lopen en soms wankel staat, vooral bij het opstaan uit een stoel of bij het draaien. Ze zegt zelf dat ze bang is om te vallen, omdat ze vorig jaar een heupfractuur heeft gehad na een val in de badkamer. Sindsdien is ze extra voorzichtig.

Je ziet dat haar lippen droog zijn en haar huid minder elastisch (verminderde turgor). Haar urine is donker van kleur en ruikt sterk. Ze plast de laatste dagen ook veel minder dan normaal. Wanneer je vraagt of ze goed drinkt, zegt ze zachtjes:

“Ik drink niet te veel hoor… anders moet ik continu naar het toilet. En ik wil niet steeds iemand roepen.”

Ze vertelt dat ze zich schaamt voor haar urineverlies. ’s Nachts lekt haar incontinentiemateriaal regelmatig door, omdat ze te laat naar het toilet gaat. Ze zegt dat ze soms krampjes in haar onderbuik voelt. Ze drinkt overdag vooral kleine slokjes thee en een half glas water bij medicatie. Ze gebruikt plastabletten (ochtend) en bloeddrukmedicatie. Ze zegt dat ze ’s avonds bewust minder drinkt om nachtelijk plassen te voorkomen.

In haar kamer staat een rollator, het toilet is in de kamer maar de doorgang is smal. Er is geen beugel naast het toilet en het lichtknopje zit ver weg. Ze wil anderen niet tot last zijn en belt liever niet voor hulp. Haar mantelzorg is beperkt; haar dochter komt één keer per week langs. Mevrouw Van Gerven houdt van puzzelen en leest graag, maar doet dit de laatste tijd minder omdat ze zich moe voelt. Ze wil haar waardigheid behouden en vraagt om discrete hulp.

Lesson Up Incontinetie en toiletgang

Lesson Up
Ga naar Lesson Up en beantwoord de vragen!

Opdracht 3: Vochtbalans

Een vochtbalans: Wat is het en waar gebruikt een verpleegkundige hem voor?

Vochtbalans

Wist je dat... kleine veranderingen in de vochtinname grote gevolgen kan hebben voor de gezondheid?

Een vochtbalans helpt jou in de praktijk om inzicht te krijgen in wat een zorgvrager drinkt, hoeveel hij/zij uitscheidt en of er een risico is op uitdroging of overvulling. Bestudeer de afbeelding hieronder om een beter beeld te hebben bij hoeveel lichaam aan vocht nodig heeft en uitscheidt. Let op: deze gegevens zijn afhankelijk van leeftijd, gewicht en lengte van de zorgvrager. Vraag dus goed na aan een arts hoeveel een zorgvrager mag en moet drinken en hoeveel de zorgvrager moet uitscheiden.

Theorie:

Wat is een vochtbalans?

Vochtbalans - Tergooi MC

Een vochtbalans is een overzicht waarin je bijhoudt hoeveel vocht een zorgvrager binnen krijgt (inname) en hoeveel vocht het lichaam verlaat (uitscheiding).

Je noteert op de vochtbalans bijvoorbeeld:

Drinken (water, thee, koffie, sap)
Vloeibaar voedsel (soep, yoghurt, vla)
Infuusvloeistoffen
Urine
Diarree
Braken
Wondvocht (bij veel lekkage)

Aan het einde van de dag kun je zien of er een positieve balans (meer inname dan uitscheiding) of negatieve balans (meer uitscheiding dan inname) is. Dit draag je ook over aan je collega's, aan de arts bij bijzonderheden en noteer je in het dossier. In veel instellingen is het ook mogelijk digitaal een vochtbalans bij te houden en op te maken. Bespreek op stage wat hierover de afspraken zijn,

Waar wordt een vochtbalans voor gebruikt?

Een vochtbalans helpt om te controleren of een zorgvrager:
✔ Genoeg drinkt
✔ Risico heeft op uitdroging (dehydratie)
✔ Risico heeft op overvulling (vocht vasthouden, oedeem)
✔ Veilig medicatie kan krijgen (sommige medicijnen werken anders bij te veel of te weinig vocht)
✔ Extra zorg nodig heeft, zoals infuus, vochtbeperking of extra observatie

Het is dus een hulpmiddel om klinisch te redeneren en problemen in de vochthuishouding vroeg te signaleren.

Wanneer zet je als verpleegkundige een vochtbalans in?

Je gebruikt een vochtbalans niet bij elke zorgvrager, maar wél wanneer er een risico bestaat op verstoring van de vochthuishouding, zoals bij:

1. Risico op uitdroging

Bijvoorbeeld bij:

Ouderen die weinig drinken,
Koorts,
Diarree of braken,
Warm weer,
Cliënten die suf zijn of niet goed zelf kunnen drinken.

2. Risico op overvulling (vocht vasthouden)

Bijvoorbeeld bij:

Hartfalen,
Nierfalen,
Mensen met oedeem (dikke benen),
Cliënten met vochtbeperking.

3. Onduidelijke klachten

Zoals:

Verminderde urineproductie,
Donkere urine,
Duizeligheid,
Dorst of juist geen dorst,
Verwarring.

4. Medische noodzaak

Zoals:

Starten of controleren van infuus,
Voorbereiding op operatie,
Medicatie die invloed heeft op vocht (bijv. diuretica / plastabletten,)
Een arts vraagt gericht om een vochtbalans.

Opdracht: Maak een vochtbalans op

Opdracht vochtbalans deel 1:

Lees de casus over Margy (1 van de hoofdpersonen uit het beroepsthema Basiszorg).
Bestudeer de afbeeldingen en maak de vragen passend bij deel 1 hieronder.
Ga hierna naar de opdracht vochtbalans deel 2.

Casus vochtbalans Margy

Margy braakt tijdens jouw avonddienst veel en heeft frequent diarree. Jouw collega’s van de nachtdienst en de dagdienst hebben in de rapportage nauwkeurig beschreven wat Margy gedronken en gegeten heeft en hoeveel en vaak ze geplast, gebraakt en diarree heeft gehad.

Jij besluit aan het einde van je dienst, om 22:15, een vochtbalans te maken voor 24 uur die nauwlettend in de gaten houdt wat de input en output van Margy is.

Margy maakt een steeds vermoeidere en suffe indruk, haar urine ziet donker van kleur en ruikt sterk. Margy geeft aan veel dorst te hebben. Als je weer binnen komt de volgende dag, om 15:00 ( aan het begin van je dienst) snakt Margy naar een slokje water. Uit bed kan Margy niet. Ze is te zwak en geeft aan geen energie te hebben.

Het is 22:15 en je maakt de vochtbalans op. Op je overdrachtsbriefje heb je precies bijgehouden wat Margy heeft gegeten en gedronken. Ook staat er op hoeveel en hoe vaak ze heeft gebraakt, hoeveel diarree en hoeveel urineproductie ( UP) Margy heeft gehad. De gegevens van de nachtdienst en dagdienst heb je verzameld. Vul de vochtbalans in en tel alles op.

Belangrijke woorden:

UP = urineproductie
Ml = milliliter
CC = vakterm voor milliliter

Nachtdienst

Tijd	Drinken	Eten	Braken	Diarree	Urine	Opmerkingen
01:30	150 ml thee				-
02:00			100 ml		-
03:30			50 ml	200 ml op po	-
04:00	50 ml water				-
05:30		2 hapjes vla ( 30 ml)			-
06:00				+/- 100 ml in bed	-
7:00	50 ml bouillon		200 ml		200 cc	Geconcentreerde urine. Ruikt sterk. Zetpil tegen de misselijk gekregen

Dagdienst

Tijd	Drinken	Eten	Braken	Diarree	Urine	Opmerkingen
8: 00	100 thee	Beschuitje met jam			-
09:00	100 ml bouillon 100 ml water			200 ml op WC stoel	-
11:00	100 water			150 ml op Wc stoel	-
13:00	25 ml water op gaasjes om mond te reinigen en doorgeslikt				125 ml	Ruikt sterk ziet donker Misselijk
14:00			200 ml		-	Braaksel ziet een beetje bloederig
15:15				250 ml	-
16:00	100 water				-	Heel veel dorst Zetpil tegen misselijkheid

Late dienst

22:10 De mond van Margy reinig je met in totaal 150 ml water op gaasjes gedurende jouw dienst. Margy slikt het water door.

Galgje

Galgje! Raad jij de zin die te maken heeft met de inhoud van deze Wikiwijs?
Ga naar de website Wordwall en zoek met het spel galgje de woorden passend bij deze les.

Evalueren via Padlet

Evalueren van de les via Padlet.
Bezoek de website van Padlet. Druk onderaan de pagina op het kruisje om een reactie toe te voegen. Voeg je serieuze antwoorden op de evaluatievragen die je kan lezen in in de Padlet toe!

Eindtoets

Toets:Basiszorg: Vochthuishouding en Incontinentie

Verdiepende extra opdracht

Zorgtechnologie & Zelfredzaamheid

Wist je dat… moderne hulpmiddelen cliënten kunnen helpen om langer zelfstandig naar het toilet te gaan?

De casus van de heer De Ruiter laat zien hoe iemand door onzekerheid en schaamte steeds minder zelf probeert. Soms ligt de oplossing niet alleen in fysieke ondersteuning, maar juist in zorgtechnologie die helpt om op tijd naar het toilet te gaan, de veiligheid te vergroten of het zelfvertrouwen te versterken.

Zorgtechnologie wordt steeds vaker ingezet in de basiszorg. Denk aan beweging- of toiletsensoren, slimme incontinentiematerialen, herinneringsapps of hulpmiddelen die valrisico verminderen. Als verpleegkundige is het belangrijk dat je weet welke technologie bestaat, hoe deze werkt en wanneer je deze op een passende manier kunt inzetten.

In deze opdracht leer je:

Welke soorten zorgtechnologie kunnen helpen bij incontinentie en toiletgang;
Hoe je online geschikte hulpmiddelen opzoekt en beoordeelt;
Hoe je technologie koppelt aan de behoeften van een cliënt;
Welke technologie de zelfredzaamheid van iemand zoals de heer De Ruiter kan vergroten;
Welke voordelen en aandachtspunten er zijn bij het gebruik van technologie in de zorg.

Inleiding verdiepende opdracht zorgtechnologie

Het kunnen toepassen en inzetten van zorgtechnologie is een belangrijke competentie van een verpleegkundige. In alle leerjaren kom je met zorgtechnologie in aanraking en tijdens je examen in leerjaar 4 moet je kunnen uitleggen hoe je je kennis over dit onderwerp hebt vergroot en hoe je deze kennis hebt ingezet.

Zorgtechnologie speelt een steeds grotere rol in de dagelijkse zorg. Het helpt verpleegkundigen om zorgvragers beter te observeren, sneller veranderingen te signaleren en efficiënter te werken. Technologie zoals sensoren, digitale zorgdossiers, medicijndispensers en hulpmiddelen voor incontinentie geeft extra informatie die een verpleegkundige ondersteunt bij het klinisch redeneren* .

Daarnaast draagt zorgtechnologie bij aan de veiligheid van zowel zorgvrager als zorgverlener. Denk aan valdetectie, automatische verlichting, tilliften en andere hulpmiddelen die risico’s verkleinen. Het gebruik van technologie maakt het werk minder zwaar en creëert meer tijd voor persoonlijke en warme zorg.

Zorgtechnologie helpt zorgvragers ook om zelfstandiger te blijven. Hulpmiddelen zoals herinneringsapps, slimme incontinentiematerialen of sensoren die beweging registreren, kunnen ervoor zorgen dat een cliënt meer regie ervaart en minder afhankelijk wordt van zorgverleners. Dat is belangrijk omdat er in de toekomst veel minder zorgverleners zullen zijn.

Omdat de zorgsector voortdurend verandert, is het belangrijk dat verpleegkundigen weten welke technologie beschikbaar is, hoe deze werkt, en wanneer deze passend is. Het gebruik van zorgtechnologie behoort steeds meer tot de basiscompetenties van een moderne zorgprofessional.

* Klinisch redeneren is het stap voor stap nadenken over wat je ziet, hoort en merkt bij een zorgvrager, en op basis daarvan bepalen welke zorg nodig is.
Je gebruikt hierbij jouw kennis, ervaring en observaties om logische conclusies te trekken.

Het is dus meer dan alleen kijken of iets “niet klopt”. Je vraagt jezelf steeds af:

Wat zie ik precies gebeuren?
Wat betekent dit?
Waardoor kan dit komen?
Wat moet ik nu doen?
Moet ik dit doorgeven?
Welke risico’s zijn er?

Klinisch redeneren helpt je om bewuste keuzes te maken in de zorg, in plaats van zomaar iets te doen omdat het in een protocol staat. Je denkt na, vergelijkt en beoordeelt.

Casus mijnheer de Ruiter

Mijnheer de Ruiter redt het net niet op tijd

De heer de Ruiter (76 jaar) woont sinds een paar maanden in een zorginstelling. Mijnheer is wat mager, maar mobiel met zijn rollator. Mijnheer kan in principe zelfstandig lopen, maar hij wordt snel onzeker als hij haast voelt of als hij denkt dat iets niet gaat lukken.

Hij heeft lichte urineretentie, vooral wanneer mijnheer te laat bij het toilet aankomt. Daarom draagt mijnheer licht incontinentiemateriaal. De afgelopen week merk je dat mijnheer vaker doorlekt en de toiletgang niet droog haalt.

Wanneer je mijnheer vraagt of hij naar het toilet wil, zegt mijnheer vaak:
"Nee hoor, laat maar. Ik kan het toch niet zo snel meer. Straks val ik nog."

Mijnheer vraagt tegenwoordig sneller om hulp, zelfs bij handelingen waarvan jij weet dat mijnheer die prima zelf kan, zoals opstaan van de stoel of zijn broek openen. Je merkt dat mijnheer steeds minder probeert zelf te doen en afhankelijker wordt.

In zijn kamer zie je dat:

Mijnheer soms de rollator niet goed parkeert en daardoor wankel opstaat;
De route naar het toilet donker is in de avond;
Mijnheer soms haast maakt zodra hij aandrang voelt en daardoor onveilig loopt;
Mijnheer zijn inco ’s nachts soms doorlekt omdat mijnheer niet uit bed durft als hij aandrang voelt.

Mijnheer vertelt dat hij zich schaamt voor het urineverlies:
"Het is zo’n gedoe… en ik voel me er ongemakkelijk bij."
Mijnheer durft niet goed aan te geven wanneer hij moet, omdat hij “niemand tot last wil zijn”.

Wanneer je met mijnheer in gesprek gaat, blijkt dat hij vooral bang is om te vallen en dat hij zich ongemakkelijk voelt als hij niet op tijd bij het toilet komt.

Opdracht zorgtechnologie

Vragen bij casus de heer de Ruiter

Na het lezen van de casus kan je starten met het beantwoorden van de vragen bij onderstaande stappen (1 en 2).

De antwoorden werk je uit. Controleer hierna of je antwoorden juist zijn of aansluiten bij de de uitleg.

Stap 1 – Zoek online naar passende zorgtechnologie

Kies één van de onderstaande categorieën en zoek online naar een concreet hulpmiddel of technologische oplossing.

Categorieën (kies er één):

Slim incontinentiemateriaal (sensor die vocht detecteert)
Toiletsensor / bewegingssensor
Slimme planner of herinneringsapp
Sensor op de postoel
Digitale hulpmiddelen voor valpreventie
Zelfredzaamheid-apps of trainingsapps

Gebruik betrouwbare bronnen zoals:

Vilans hulpmiddelenwijzer,
Zorgtechnologie websites van instellingen,
Leveranciers van zorgtechnologie,
YouTube-demovideo’s van hulpmiddelen.

Stap 2: Werk onderstaande vragen uit. Controleer je antwoorden.

1. Welke technologie heb je bij stap 1 gekozen? Noem de naam van het hulpmiddel of product.

2. Wat doet deze technologie precies? Geef een korte uitleg in je eigen woorden.

3. Hoe helpt deze technologie de zelfredzaamheid van de heer De Ruiter? Denk bijvoorbeeld aan:

Zelfstandiger naar het toilet kunnen,
Op tijd herinnerd worden,
Minder schaamte,
Minder afhankelijk van zorg
Veiligheid vergroten,
Iets anders.....

4. Welk probleem uit de casus lost dit hulpmiddel op?

Leg uit welke probleem je voor de heer de Ruiter op kan lossen en waarom. Koppel dit aan zijn persoonlijke situatie, bijvoorbeeld:

Net niet op tijd komen,
Onzeker lopen,
Schaamte,
Te laat hulp vragen
Te weinig drinken uit angst veel te moeten plassen
Iets anders....

5. Zijn er nadelen of aandachtspunten bij het inzetten van de jouw gekozen technologie? Noem minstens één aandachtspunt en leg uit waarom dit zo is. (Denk bijvoorbeeld aan privacy, kosten, mijnheer heeft uitleg nodig).

Het arrangement Basiszorg: Vochthuishouding en Incontinentie - kopie 2 is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

Auteur: Marielle Garritsen
Laatst gewijzigd: 05-02-2026 17:28:05
Licentie: Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat

het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken

voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

Toelichting: In deze wikiwijs ga je zelfstandig aan de slag met het onderwerp vochthuishouding en incontinentie. Je doorloopt deze wikiwijs zelfstandig tijdens het uur wat we zelfstandig werken in de les Basiszorg.
Leerniveau: MBO, Niveau 4: Middenkaderopleiding;
Leerinhoud en doelen: Loopbaan;
Eindgebruiker: leerling/student
Moeilijkheidsgraad: gemiddeld
Studiebelasting: 2 uur 0 minuten

Bronnen

Bron	Type
Kijk na het maken van alle voorkennisvragen het filmpje over opbouw en werking van de nieren. https://www.youtube.com/watch?v=i4vKU-lZmtk	Video
Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen hieronder, passend bij deze kijkopdracht. https://www.youtube.com/watch?v=rPbeSO6Apag	Video
Lesson Up https://lessonUp.app/self-paced/9f0ab8ad-051f-4c9f-a6ab-0c82584a287e	Link
Galgje! Raad jij de zin die te maken heeft met de inhoud van deze Wikiwijs? https://wordwall.net/resource/102385720	Link
Evalueren van de les via Padlet. https://padlet.com/mawo852/evalueren-wat-heb-je-vandaag-geleerd-wat-je-nog-niet-wist-wa-6oozamwe2x9zooaq	Link

Gebruikte Wikiwijs Arrangementen

Garritsen, Marielle. (z.d.).

Basiszorg: Vochthuishouding en Incontinentie

https://maken.wikiwijs.nl/220841/Basiszorg__Vochthuishouding_en_Incontinentie

Download
Downloaden

Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

pdf

json

IMSCP package

Metadata

Metadata overzicht (Excel)

LTI

Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

Arrangement

Oefeningen en toetsen

Basiszorg: Vochthuishouding en Incontinentie

IMSCC package

Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

IMSCC package

QTI

Oefeningen en toetsen van dit arrangement kun je ook downloaden als QTI. Dit bestaat uit een ZIP bestand dat alle informatie bevat over de specifieke oefening of toets; volgorde van de vragen, afbeeldingen, te behalen punten, etc. Omgevingen met een QTI player kunnen QTI afspelen.

Versie 2.1 (NL)

Basiszorg: Vochthuishouding en Incontinentie

Versie 3.0 bèta

Basiszorg: Vochthuishouding en Incontinentie

Voor developers

Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.
Sluiten
Wikiwijs is een dienst van