Docent-gestuurd ontdekkend leren bij de bètavakken

Docent-gestuurd ontdekkend leren bij de bètavakken

Docent-gestuurd ontdekkend leren bij de bètavakken

Modeldidactiek is een didactische methode voor docent-gestuurd ontdekkend leren voor de bètavakken, waarbij leerlingen samenwerkend komen tot conceptuele modellen o.a. met experimenten die zij zelf vormgeven. Deze aanpak leert hen heen-en-weer denken tussen verschijnselen en modellen/begrippen, weergegeven in verschillende representaties, zoals tabellen, grafieken, schetsen, schematische weergaven, formules, analogieën en fysieke modellen.

Voor een diepgaand begrip van natuurkunde is inzicht in de concepten essentieel, en dit kan alleen worden bereikt door leerlingen aan het denken te zetten. Wetenschappers en wiskundigen leren door te doen: zij construeren en gebruiken conceptuele modellen van de verschijnselen en testen deze om de uitkomsten van experimenten te voorspellen. Dit construeren gebeurt in onderlinge discussie en via het bereiken van consensus. In lessen volgens modeldidactiek werken leerlingen op dezelfde manier, waarbij zij hun begrip, vaktaal en vaardigheden ontwikkelen. Zij leren denken als wetenschapper / engineer / vakman en ontwikkelen zelfvertrouwen om zelfstandig bèta of technische problemen aan te pakken in een veelheid aan situaties.De Modeldidactiek Cyclus

De aanpak is voornamelijk ontwikkeld voor de bètavakken in het voortgezet onderwijs, in eerste instantie voor havo/vwo, waar lessenseries of losse lessen op deze manier gegeven kunnen worden. De aanpak is vermoedelijk ook toepasbaar in het primair onderwijs, vmbo en het vervolgonderwijs. De aanpak lijkt wat betreft werkvorm op de didactiek van Building Thinking Classrooms voor wiskunde.

Modeldidactiek is gebaseerd op de Modeling Instruction™ uit de Verenigde Staten, waar het al vele jaren succesvol wordt toegepast. De American Modeling Teachers Association (AMTA) heeft een uitgebreide set aan docentenmateriaal ontwikkeld en er zijn vele artikelen verschenen. Voor Nederland ontwikkelt een groep van docenten verenigd in een PLG materiaal voor het Nederlandse onderwijs. In samenwerking met AMTA worden cursussen georganiseerd.

Op Wikiwijs publiceren we de docentenhandleidingen die zijn ontwikkeld door de PLG. Alle handleidingen zijn te gebruiken onder een Creative Commons Licentie CC-BY-SA.

  • Het arrangement Docent-gestuurd ontdekkend leren bij de bètavakken is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    Modeldidactiek
    Laatst gewijzigd
    06-01-2026 09:44:17
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Modeldidactiek is een didactische methode voor docent-gestuurd ontdekkend leren voor de bètavakken, waarbij leerlingen samenwerkend komen tot conceptuele modellen o.a. met experimenten die zij zelf vormgeven. Deze aanpak leert hen heen-en-weer denken tussen verschijnselen en modellen/begrippen, weergegeven in verschillende representaties, zoals tabellen, grafieken, schetsen, schematische weergaven, formules, analogieën en fysieke modellen.
    Leerniveau
    VMBO gemengde leerweg, 2; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 1; VWO 2; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 2; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 4; VMBO gemengde leerweg, 3; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 1; VMBO theoretische leerweg, 1; HAVO 4; HAVO 1; VMBO theoretische leerweg, 4; VWO 6; VMBO gemengde leerweg, 1; VMBO theoretische leerweg, 2; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 2; VWO 1; HAVO 3; VWO 3; HAVO 5; VWO 4; VMBO theoretische leerweg, 3; VMBO basisberoepsgerichte leerweg, 3; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 4; HAVO 2; VMBO gemengde leerweg, 4; VWO 5; VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 3;
    Leerinhoud en doelen
    NaSk; Natuurkunde;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van