AI en de wereld (5)

AI en de wereld (5)

Stap voor stap...

Je gaat de les stap voor stap door.

Sla niets over en lees alles heel goed.

Dan mis je niets!

Gebruik de pijltjes onderaan de bladzijde om verder te gaan.

 

Zorg dat je papier, pen of stiften bij de hand hebt. Het is soms nodig (en handig) om dingen op te schrijven.

Wat ga je leren?

In deze les ga je nadenken over wat AI voor de wereld kan gaan betekenen.
Wordt het geweldig of toch niet...?

Je gaat ook nog eens kijken naar hoe AI nou eigenlijk werkt aan de hand van een aantal voorbeelden.


Je gaat nadenken over prompts en tot slot ga je zelf aan de slag met het trainen van een AI-model.

Introductie

Leerdoelen

 

Na de les kan ik:

  • Voorbeelden van Ai toepassingen noemen.

  • Uitleggen hoe je een goede prompt schrijft.

  • Vertellen waar we op moeten letten terwijl AI een steeds grotere plek in de wereld inneemt.

Voorkennis, wat weet je al?

Je weet dat AI op heel veel manieren wordt gebruikt.
AI kan van alles leren door heel veel data te analyseren. Alle verbanden die de AI vindt in de data kunnen wij dan weer gebruiken op allerlei manieren.

De bekendste toepassing is wel de AI-chatbot. Voorbeelden daarvan zijn ChatGPT, Copilot, Gemini. Maar er zijn er nog veel en veel meer.

Bekijk de clip hieronder eens goed. Hij gaat over LLM.

Beantwoord eerst deze vragen en kijk of je ze goed had, terwijl je naar het filmpje kijkt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kun je ChatGPT het nieuws vragen?
Deze link brengt je naar website.

De les:

Prompts

Een AI wordt meestal door een mens gebruikt om iets te doen.

Bijvoorbeeld een plaatje maken, of een tekst schrijven.

Je vertelt de AI wat hij moet doen door middel van een prompt. Dat is dus een geschreven opdracht.

Een prompt moet duidelijk zijn. Anders krijg je niet het juiste, of zelfs een totaal fout resultaat!

Bekijk eens deze dia's met tips over een goede prompt.   Wijs daarna de beste prompt aan in de vraag er onder.

Klik verder door op het pijltje te drukken.

 

Broodje pindakaas

Iedereen kan een broodje pindakaas smeren. Toch?

 

 

 

 

 

 

Voor een computer is dat niet zo makkelijk. Je moet hem heel precies vertellen wat hij moet doen, anders gaat het fout.

Je juf of meester heeft een spel bedacht. Dat gaan jullie doen. (Het kan ook zijn dat jullie alleen het filmpje gaan kijken, dat hoor je van je juf of meester)

Je krijgt een papier om op te schrijven.

 

Filmpje

Broodje hagelslag

Hoe gaat AI onze wereld veranderen?

Voordat je gaat kijken naar de clip over dit onderwerp, probeer je eerst antwoord te geven op deze vraag:

Stel...

Hoe kan een AI kunst maken?

Je zou generatieve AI kunnen gebruiken om iets te maken, maar leert ook hoe belangrijk het is om zelf te controleren en aan te passen.

Bekijk eerst dit filmpje van SchoolTV:

Wat valt je op over hoe een computer met kunst omgaat?

Teken het zelf! (opdracht 1)

Opdracht 1.

 

De makers van deze website hebben de AI een heleboel vormen geleerd.

Zodra jij iets gaat tekenen, begint hij direct te raden wat je van plan bent.

 

Kijk maar eens of dat bij jou ook lukt!

 

 

 

 

 

 

 

Trainen van AI (opdracht 2)

Opdracht 2.

 

Je gaat nu zelf een AI trainen.

Daar heb je een wisbordje voor nodig en een stift.

We gaan de een AI model trainen om letters of woorden te herkennen.

 

Maar eerst een vraag:

Je gaat de AI een heleboel foto's van je wisbordje met de letter A laten zien. Op allerlei manieren geschreven. Dus hoofdletters, kleine letters, slordige a's en hele nette. Van alles, als het maar letters a zijn.

Je gaat datzelfde doen met de letter B.

Daarna ga je je model testen. Kan hij alle letters A en B herkennen die je hem laat zien?

Het werkt zo:

Met de webcam maak je foto's van A's en B's. Boven de A en beneden de B.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In het midden druk je op 'model trainen'.  Als hij klaar is laat je de webcam letters zien!   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Natuurlijk kun je ook tekeningetjes maken, of hele woorden laten zien. Misschien kun je hem wel trainen om het handschrift van jou en een klasgenootje uit elkaar te houden?

 

Verder naar de website:

Teachable Machine

De website werkt als volgt:

Klik de volgende stappen aan en kijk of het werkt!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En denk er aan, geen foto's van elkaar maken.  Gebruik  je wisbordje!

Teachable Machine
Dit is de website om een model te trainen met foto's.

Samenvatting en weetjes.

Je hebt nu geleerd dat je een prompt heel specifiek moet maken om er zeker van te zijn dat de AI, de machine of de robot doet wat je wil. Je hebt ook geleerd hoe je kunt prompten en ook hoe dat heel erg mis kan gaan.

 

Wat als je nog meer kunt met AI?? - bekijk deze comedy van Lieve Scheire

​

Weetje

Een prompt is de vraag of opdracht die je aan een AI geeft, net als een toverspreuk. Hoe duidelijker je prompt, hoe beter de AI snapt wat hij moet doen. Soms typ je heel veel woorden, en komt er maar één of twee zinnen uit—alsof je een lange toverspreuk uitspreekt en de AI fluistert “Abracadabra!” terug. Je kunt de AI zelfs vragen een rol aan te nemen, bijvoorbeeld “Je bent mijn juf”, zodat hij praat als een echte meester of juf.

 

 

Je hebt nu alles wat je geleerd hebt toegepast in het zelf gebruiken van AI. En ook dat je nog altijd zelf aan zet bent om de AI heel goed te vertellen wat het moet doen én dit uiterst zorgvuldig te controleren. Alleen dan heb en houd je zelf de controle over AI, en dat is wat je wil.

 

Weetje

Sommige bedrijven gebruiken AI om te kiezen wie er mag komen praten voor een nieuwe baan, dit kan veel tijd besparen. Als die AI vooral voorbeelden ziet van mannen die de baan kregen, denkt het sneller “dit moet wel weer een man zijn” – ook al kan een vrouw het net zo goed of beter. Dat noemen we een vooroordeel in AI. Daarom laten mensen altijd nog zelf kijken of de AI eerlijk is en geen verkeerde beslissingen maakt. Want als we AI beoordelingen laten maken, dan kan het bijvoorbeeld ook jouw toets nakijken. Wat als er bij deze beoordelingen ook vooroordelen in de AI zitten? Dan krijgen we dus geen eerlijke beoordeling!

Evaluatie

In deze les heb je geleerd dat AI veel invloed heeft op ons dagelijks leven, zowel thuis als op school.

AI kan taken sneller en makkelijker maken, zoals het geven van oefensommen op maat, het bewerken van foto’s of het zoeken van informatie.

Maar AI is niet altijd handig of betrouwbaar: het kan fouten maken, vooroordelen hebben en privacy in gevaar brengen.

Daarom is het belangrijk dat je zelf kritisch blijft nadenken, controleert wat AI maakt en het vooral inzet op momenten dat het jou echt helpt om te leren. Jij blijft altijd zelf de baas over wat je maakt en hoe je leert, ook als je AI gebruikt.

 

Evaluatievragen

Wanneer vind jij AI handig om te gebruiken, en waarom?

Kun je een voorbeeld noemen waarbij je beter géén AI zou gebruiken?

Hoe zorg je ervoor dat je zelf blijft leren, ook als AI jou helpt?

Bronnen

Deze lessen zijn gebruikt om dit leermateriaal te maken:

 

Bronnen en licenties:

  • Van FutureNL, Digidoeners, open leermateriaal CC-BY-NC-ND:
    • Basis AI: https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/yGdyfTK28XcsDSY2d/yNtkgR68Q3FJTzXWG
    • Kunstmatige intelligentie:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/7CxrRs29t5viMKeuy
    • Hoe slim zijn machines nou echt? https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/yN6CBaL6DBrbgWxD4
    • Generatieve AI:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/HCoQQDA55GunKhxQZ
    • Machine learning en neurale netwerken:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/oxCEAw97yHztoBxFu
    • Machine en deep learning:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/BFHNainj2jAsGzTBv
    • Wij zijn data:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/FhG2xqtwkvcNC8tmD/ygeDm6xiuJWDvwHb6
    • Later als ik groot ben:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/sh5JZrr5zuDRtEcDB
    • Risico's en kansen van AI:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/e7o5DDzqAGvbTD6rD
    • De AI-inspecteur:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/uvhrACSsevrxdDeBQ
    • Prompts:
      https://www.lessonup.com/nl/channel/futurenl/lesson/n4WRGaSSkeaBZain2

 

  • Van Klokhuis, Klokhuis over AI, gesloten leermateriaal, open beschikbaar
    • Het Klokhuis over AI: https://hetklokhuis.nl/dossier/168/het-klokhuis-over-ai/824/het-klokhuis-over-ai
    • AI studio van Klokhuis: https://aistudio.hetklokhuis.nl/nl

  • Het arrangement AI en de wereld (5) is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    PCBO Apeldoorn
    Laatst gewijzigd
    11-12-2025 08:55:47
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Toelichting
    Les 5 van de serie over AI. Ook de laatste. In de inspiratielessen zijn er 6 lessen. Deze les is een combinatie van de originele les 5 en 6.
    Leerniveau
    PO groep 8;
    Leerinhoud en doelen
    Burgerschap; Computervaardigheden/ICT;
    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    1 uur 0 minuten
    Trefwoorden
    agi, ai, ai en de wereld, llm, prompt, verandering, vooroordeel

    Bronnen

    Bron Type
    Kun je ChatGPT het nieuws vragen?
    https://schooltv.nl/video-item/kun-je-chatgpt-het-nieuws-vragen-het-klokhuis-over-ai-1     		Link
    Broodje hagelslag
    https://youtu.be/nTV3LXl2GGU     		Video
    Stel...
    https://www.youtube.com/watch?v=iFUuABDZg1M     		Video
    Teachable Machine
    https://teachablemachine.withgoogle.com/train     		Link

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van