Installatietechniek Drinkwater & Sanitair

Installatietechniek Drinkwater & Sanitair

Inleiding

Wanneer je in deze lessen serie alle opdrachten doorloopt kun je aan eind de eindopdracht maken. De eindopdracht bestaat uit het aansluiten van een waterleiding doormiddel van een flexible kunstofleiding te verbinden met een koperenleiding, een PVC riolering aansluiten op een standpijp en wastafel, het aansluiten van een expantivat op de retourleiding van de CV ketel en het aansluiten van een radiator op de aanvoer en retourleiding.

Bij de opdrachten die je doorloopt gebruik je verschillende materialen zoals kopereleiding, stalen CV leiding, PVC buis en flexibeiel kunstofleiding. Verder maak je gebruik van verschillende manieren van verbinden van de verschillende materiaalen zoals, knelkoppelingen, perskoppelingen en lijmverbindingen.

Succes met de opdrachten.

Aandachtspunten:

  1. Lees de opdrachten goed.
  2. Bekijk instructievideo's.
  3. Werknetjes.
  4. Vraag waar nodig om uitleg/ hulp.

Leerdoelen

  • De leerling kan na doorlopen van opdrachten een koppernbuis optrompen en zacht solderen.
  • De leerling kan na doorlopen van opdrachten een koppernbuis optrompen en hard solderen.
  • De leerling kan na doorlopen van opdrachten een koppernbuis, stalen CV buis en flexibele kunstofleiding in verschillende maten buigen in verschillende hoeken.
  • De leerling kan na doorlopen van opdrachten een koppernbuis, stalen CV buis, flexibele kunstofleiding en PVC buis op verschillende manieren verbinden.
  • De leerling kan na doorlopen van opdrachten de verschillende leidingen bevestigen en ophangen.
  • De leerling kan na doorlopen van opdrachten een CV ketel, een radiator en wastafel aansluiten op waterleiding, riolering en centrale verwarming.

Optrompen en zacht solderen

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder
  • Uitbramer
  • Optromper / Optromptang
  • Brander
  • Laspitaansteker
  • Schuurlinnen en schuurspons

Opdracht 1: Optrompen en zacht solderen.

Uitleg:

  1. Snijd 10x buisje van 45 mm.
  2. Verwarm de buisjes tot kersenrood en koel ze af in water.
  3. Tromp de buisjes op.
  4. Buisjes schuren.
  5. Invetten met S39.
  6. Solderen met zilvertin.
  7. Doorzagen ter controle.

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 2  -  Koperenbuis  -  475 x Ø 13/15
  • 1  -  S-39
  • 1  -  Zilvertin

 

 

Instructiefilm over koperenbuis optrompen en zacht solderen

Optrompen en hard solderen

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder
  • Uitbramer
  • Optromper / Optromptang
  • Brander
  • Laspitaansteker
  • Schuurlinnen en schuurspons
  • Invetmiddel S 39
  • Zilver / koperstaaf

Opdracht 1: Optrompen en hard solderen.

Uitleg:

  1. Snijd 10x buisje van 45 mm.
  2. Verwarm de buisjes tot kersenrood en koel ze af in water.
  3. Tromp de buisjes op.
  4. Buisjes schuren.
  5. Invetten met S39.
  6. Solderen met koperstaaf.
  7. Doorzagen ter controle.

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 2  -  Koperenbuis  -  475 x Ø 13/15
  • 1  -  S-39
  • 1  -  koperstaaf

 

Instructiefilm over koperenbuis optrompen en hardsolderen

Buigen van verschillende buizen

Buigen 90º bochten

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder of buizenknipper
  • Uitbramer of kalibreerset met boormachine
  • Winkelhaak
  • Buigtang voor koperen buis ( met een schuifblok in het buigbeen v.d. tang )
  • Buigtang voor flexibele buis

Opdracht 1: Koperen en flexibele kunststof buigen

Uitleg:

  1. Bekijk de uitleg video.
  2. Meet de eerste maat af.
  3. Meet radius van buigtang terug.
  4. Buig 90 graden en conteroleer met een gradenboog.
  5. Meet de volgende maat af (denk aan hart maten).
  6. Meet radius buigtang terug.
  7. Buig 90 graden en conteroleer met een gradenboog.

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  Koperenbuis  -  475 x Ø 13/15
  • 1  -  Flexibele kunstofbuis  -  475 x Ø 16

Sprong buigen

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder of buizenknipper
  • Uitbramer of kalibreerset met boormachine
  • Winkelhaak
  • Buigtang voor koperen buis ( met een schuifblok in het buigbeen v.d. tang )
  • Buigtang voor flexibele buis

Opdracht 2: In stalen buis sprong buigen

Uitleg:

  1. Meet eerste maat af.
  2. Meet radius van buigtang terug.
  3. Buig 45 graden in de buis.
  4. Controleer de bocht met gradenboog.
  5. Leg de buigtang met de buis recht voor je neer.
  6. Leg een buis in het verlengde van de buis en meet vanaf het hart van de buis over de buigtang van het hart naar einde buigtang.
  7. Buig andere bocht van 45 graden terug.

 

 

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  Stalen CV buis  -  360 x Ø 13/15

Krukas buigen

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder of buizenknipper
  • Uitbramer of kalibreerset met boormachine
  • Winkelhaak
  • Buigtang voor koperen buis ( met een schuifblok in het buigbeen v.d. tang )
  • Buigtang voor flexibele buis

Opdracht 3: Krukas buigen

Uitleg:

  1. Buig een bocht van 45 graden in de buis.
  2. Teken het begin en het einde van deze bocht af.
  3. Buig dan de tweede en de derde bocht in de buis.
  4. Je moet voor het buigen van de tweede en de derde bocht de buigtang zodanig op de buis zetten dat de haak van de tang tegen het einde van de eerste bocht aanligt.
  5. Dat einde heb je immers afgetekend na het buigen van de eerste bocht.
  6. Nu alleen nog controleren of de maat klopt en of de bochten in elkaars verlengde liggen.
  7. Nu moet eigenlijk het midden van de krukas boven de kruisende buis liggen. Doet hij dat ook?

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  Stalen CV buis  -  580 x Ø 13/15

Instructie video buigen

Koper buis buigen

Flexibele kunstofleiding en perskoppelingen

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buizenknipper
  • Kalibreerset met boormachine
  • Gradenboog
  • Buigtang voor flexibele buis
  • Perstang

Opdracht 1: Flexibele kunstofleiding buigen en perskoppeling persen.

Uitleg:

1. Teken het midden af en ga vandaaruit naar beide zijde werken en buigen.

2. Denk aan het terug rekenen van de radius van het buigijzer.

3. Meet de maten na.

4. Plaats perskoppeling en pers hem af.  

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  flexibele kunstofleiding  -  1830 x Ø 16
  • 1  -  90º Knie perskoppeling  - Ø 16

Instuctiefilmpje over knippen, kalibreren en perssen van flexile buis

Flexibele kunstofleiding buigen

Werken met pvc

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Zaag / Buissnijder
  • Uitbramer

Opdracht 1: PVC rioleringbuis verlijmen.

Uitleg:

1. Lees voor dat je deze opdracht gaat maken de bijlage die in de onderstaande link staat.

Uitleg over PVC binnenriolering

  1. Bekijk de instructie video.
  2. Maak alle buizen op lengte.
  3. Ontbramen
  4. Teken de mof diepte af.
  5. Ontvet de buis.
  6. Lijm de buis in elkaar.

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  PVC buis - 1830 x Ø 32
  • 2  -  90º PVC knie - Ø 32
  • 1  -  45º PVC knie - Ø 32
  • 1  -  PVC T-stuk 45º - Ø 32
  • Ontvetter
  • PVC lijm

Instructiefilm over PVC verlijmen

Eindopdracht

Opdracht 1:

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Kuizenknipper
  • Kalibreerset met boormachine
  • Gradenboog
  • Buigtang voor flexibele buis
  • Schroevendraaier
  • Perstang

Opdracht 1: Aansluiten flexibele kunstofleiding

Uitleg:

De koperenbuis en de wastafel zijn inmiddels geplaatst. De muurplaten en buisklemmen moeten gemonteerd worden. Maak de aansluiting van koperenbuis naar de kraan met flexibele kunstofleiding en overig materiaal.

Materiaal opdracht 1:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  •   2  -  Flexibele kunstofleiding- 2000 x Ø 16
  • 10  -  buisklemmen - Ø 16
  •   2  -  koperen knelring- Ø 16
  •   2  -  Enkele muurplaten met perskoppeling - 1/2 duims x Ø 16
  •   2  -  Stopkraan
  •   1  -  Wastafelkraan
  • 10  -  Schroeven 3x35

Opdracht 2:

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder of zaag
  • Uitbramer

Opdracht 2: Aanleggen PVC rioleringsbuis

Uitleg:

De standpijp is aangesloten. Maak vanaf de standpijp een riolering aansluiting naar de wastafel.

 

Materiaal opdracht 2:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  PVC buis - 1830 x Ø 75
  • 1  -  90º PVC knie - Ø 75 (mof/mof)
  • 1  -  90º PVC knie - Ø 32 (mof/mof)
  • 1  -  Verloop - Ø 75 x 32
  • 1  -  Verloop - Ø 110 x 75
  • 1  -  Sifon- Ø 32
  • 1  -  45º PVC knie - Ø 75 (mof/spi)
  • 2  - Bevestigingsbeugels - Ø 75
  • 1  -  Bevestigingsbeugels - Ø 32

Opdracht 3:

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder
  • Uitbramer
  • gradenboog
  • Buigtang voor koperen buis ( met een schuifblok in het buigbeen v.d. tang )
  • Bahco

Opdracht 3: Aansluiten van het expansievat vanaf T-koppeling.

Uitleg:

Het expantievat is bevestigd op de muur en de T-koppeling van de retour CV leiding ook. Buig een CV buig 15 mm en sluit het expantievat aan op de retour cv leiding.

 

Materiaal opdracht 3:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 1  -  Stalen CV buis- 700 x Ø 13/15
  • 2  -  Knelring- Ø 15

Opdracht 4:

Benodigde gereedschap:

  • Duimstok of rolmaat
  • Potlood
  • Buissnijder
  • Uitbramer
  • Gradenboog
  • Buigtang voor koperen buis ( met een schuifblok in het buigbeen v.d. tang )
  • Radiatorsleutel
  • Bahco

Opdracht 4: Aansluiting radiator vanaf T-koppeling.

Uitleg:

De radiator hangt alleen zit er geen radiatorknop, aftapkraan, ontluchtingsnippel of aansluiting voor de retourleiding op. Sluit de radiator aan op de T-koppeling van de basisleiding aanvoer en retour.

Materiaal opdracht 4:

Aantal - omschrijving - maatvoering (lengte x breedte x Ø doorsnee in mm)

  • 2  -  Stalen CV buis- 700 x Ø 13/15
  • 4  -  Knelring- Ø 15
  • 1  -  Radiator kraan 1/2 duims x Ø15
  • 1  -  Ontluchter 1/2 duims
  • 1  -  Aftapkraan 1/2 duims
  • 1  -  Stop 1/2 duims
  • 1  - Rol Teflon tape

Beoordelingformulier

PDF openen in nieuw tabblad

  • Het arrangement Installatietechniek Drinkwater & Sanitair is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.

    Auteur
    Joost Tax
    Laatst gewijzigd
    15-01-2019 14:28:19
    Licentie

    Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:

    • het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
    • het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken
    • voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.

    Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.

    Aanvullende informatie over dit lesmateriaal

    Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:

    Eindgebruiker
    leerling/student
    Moeilijkheidsgraad
    gemiddeld
    Studiebelasting
    20 uur 0 minuten

    Bronnen

    Bron Type
    Instructiefilm over koperenbuis optrompen en zacht solderen
    https://youtu.be/1dKJvDBKN1g     		Video
    Instructiefilm over koperenbuis optrompen en hardsolderen
    https://www.youtube.com/watch?v=Vjeq0I19PFM&app=desktop     		Video
    Koper buis buigen
    https://youtu.be/YWpOSM1MSmY     		Video
    Instuctiefilmpje over knippen, kalibreren en perssen van flexile buis
    https://www.youtube.com/watch?v=sFVCvtWKNt8     		Video
    Flexibele kunstofleiding buigen
    https://www.youtube.com/watch?v=77vYEqRGWOw&feature=youtu.be     		Video
    Uitleg over PVC binnenriolering
    https://www.dyka.nl/media/documents/binnenriolering-pvc-leidingsystemen-technische-documentatie-nl.pdf     		Link
    Instructiefilm over PVC verlijmen
    https://www.youtube.com/watch?v=27t2_msadvQ     		Video

  • Downloaden

    Het volledige arrangement is in de onderstaande formaten te downloaden.

    Metadata

    LTI

    Leeromgevingen die gebruik maken van LTI kunnen Wikiwijs arrangementen en toetsen afspelen en resultaten terugkoppelen. Hiervoor moet de leeromgeving wel bij Wikiwijs aangemeld zijn. Wil je gebruik maken van de LTI koppeling? Meld je aan via info@wikiwijs.nl met het verzoek om een LTI koppeling aan te gaan.

    Maak je al gebruik van LTI? Gebruik dan de onderstaande Launch URL’s.

    Arrangement

    IMSCC package

    Wil je de Launch URL’s niet los kopiëren, maar in één keer downloaden? Download dan de IMSCC package.

    Voor developers

    Wikiwijs lesmateriaal kan worden gebruikt in een externe leeromgeving. Er kunnen koppelingen worden gemaakt en het lesmateriaal kan op verschillende manieren worden geëxporteerd. Meer informatie hierover kun je vinden op onze Developers Wiki.

  • Wikiwijs is een dienst van