Voor leerlingen in leerroute 1 is het belangrijk dat hij/zij motiverende activiteiten aangeboden krijgt die hem/haar ertoe aanzetten actief te blijven en zijn kennis te verdiepen. In dit arrangement 'interactief leren' kun je verschillende hulpmiddelen vinden die je kunt gebruiken om doelen te bereiken.
Er komen steeds meer interactieve toepassingen die kinderen kunnen uitdagen in hun ontwikkeling. Vanuit de zorg komen robots zoals: Paro, Zora en Tinybot Tessa het onderwijs binnen. In dit arrangement vind je verschillende belevingstafels en andere interactieve middelen zoals projecties op vloeren en/of wanden. Je vindt in dit arrangement ook ervaringen van gebruikers. Daarnaast is er een vergelijking van belevingstafels gedaan door VisioLab. Een aanrader als je van plan bent een interactieve tafel aan te schaffen.
De Acticomm is een speciaal ontwikkeld computersysteem met touchscreen voor mensen waarbij normaal computeren niet lukt, zoals met een ernstig meervoudige beperking. De Acticomm is verwerkt in een veilig meubel dat verrijdbaar en in hoogte in te stellen is. Er is ook een speciale oogbesturingsmodule beschikbaar.
Op Mytylschool Gabriël hebben we in leerroute 1 in iedere klas een Acticomm, waarvan één met oogbesturing. We zijn hier zeer enthousiast over!
Sinds april 2025 werken ze met een schakelkastje waarop het knoppenspeelgoed op de Acticomm kan worden aangesloten en met de ogen bediend. Dit apparaatje kan corresponderen met de Tobii software van de Acticomm waardoor je tot 4 stuks speelgoed tegelijkertijd erop kunt aansluiten. BJ ToyBox speelgoed controller switcher - rdgKompagne
Active Floor
Active Floor is een interactieve beweegvloer met die bewegen, spelen en leren combineert. Met Active Floor bedienen kinderen spelletjes door te lopen, springen, hurken, rennen en draaien. Het spelaanbod varieert van puur vermaak tot educatieve spellen. Er is de mogelijkheid om eenvoudig zelf spellen te ontwikkelen door eigen afbeeldingen en geluiden te uploaden. Active Floor stimuleert de motorische, sociale en cognitieve vaardigheden van kinderen.
Collega's van mij hebben deze op de BETT ICT-beurs in Londen gezien en waren erg enthousiast hierover!!
BelevenisTafel
Het bedrijf Onwijs heeft de BelevenisTafel verder doorontwikkeld voor het speciaal onderwijs. Het resultaat is de BelevenisTafel Hopla!
De BelevenisTafel Hopla heeft geen projector waardoor deze meer EMB bestendig is dan bijvoorbeeld de Tovertafel.
Leuk is dat je zelf lessen, genaamd TipTiles, kunt maken. Je kunt eenvoudig inloggen op je persoonlijke AppMaker-account. Sinds kort kun je er ook zelf memories, kleurplaten en veegfoto's in maken. De TipTiles kun je ook op het digibord gebruiken.
Onwijs heeft een speciale versie gemaakt voor Mytylschool Gabriël. Eerst was er alleen de versie waarbij er altijd knoppen aan de zijkant zaten waardoor leerlingen uit het programma konden gaan. Nu is er een toetsenbordversie waarbij dat onmogelijk is gemaakt.
Boerderijdieren met foto
Voorbeeld TipTile gemaakt door Mytylschool Gabriël in Mijn Belevenistafel.
De Beleef TV
De BeleefTV is is een digitale activiteitentafel die oorspronkelijk ontwikkeld is voor dementerende ouderen. De BeleefTV Smile is speciaal ontwikkeld voor mensen met een verstandelijke beperking. De BeleefTV biedt interactieve spellen waardoor bij leerlingen zowel de fijne motoriek als het mentale vlak gestimuleerd worden. Er zijn verschillende soorten software pakketten verkrijgbaar. De applicaties stimuleren de fijne motoriek met laagdrempelige spellen die met elkaar gespeeld kunnen worden. Cognitief niveau 1-3 jaar. Het Tover Menu met de oefening 'zandfoto' lijkt me zeer geschikt. Er is nu een kussen ontwikkeld; het 'Snoezy kussen'. Dankzij het kussen hebben nu ook de mensen die normaal gesproken De BeleefTV niet of nauwelijks konden bedienen ook de mogelijkheid om gebruik te maken van De BeleefTV. Het licht indrukken van het kussen, of hier overheen strijken met de bijbehorende toverstaf is al voldoende om met de speciaal hiervoor ontwikkelde spellen mee te doen.
De BeleefTV - Tover Menu
Kojo
Kojo is een alles-in-een computer met oogbesturing, speciaal gemaakt voor professionals die werken met kinderen en volwassenen met ernstige motorische of meervoudige beperkingen. De Kojo is te gebruiken voor spel, communicatieontwikkeling, therapie en diagnostiek, en is ideaal om oogbesturing met meerdere cliënten uit te proberen en te oefenen.
Op De Wegwijzer in Ede wordt in een leerroute 1 klas gewerkt met de Kojo. Zij zijn hier erg enthousiast over. Deze wordt ingezet om (een aantal) leerlingen individueel of soms in tweetallen ermee te laten werken. Veelal is dit nog het doen van spelletjes middels oogbesturing of knop(pen). Een knop is eenvoudig aan te sluiten. HelpKidzLearn, Het Sprekend Boek, Magic Eye FX, Beleefgames, Look to Learn, Target and Touch, EyeGaze (3 programma's), TD Snap, Omnidu, De Beweegliedjes en Prowise zijn programma's die gebruikt worden. Het streven is dat een leerling 2x per week op de Kojo werkt. Niet alle leerlingen werken erop. Vaak werkt er ook een groepje met een andere juf op de Prowise All in One middels een schakelknop. Er is een schriftje waarin per leerling wordt bijgehouden wat de leerling leuk vindt. Na het werken op de Kojo wordt deze weer veilig weggezet in een aparte ruimte.
Lichtkubus
Deze lichtgevende kubus hebben we in de snoezelruimte van onze school in de blacklight room staan. Wanneer je de leerling met materialen hierop laat werken geeft dit een mooi effect. Heel goed om te gebruiken voor leerlingen die een voorkeur hebben voor visuele materialen of juist als je de focus van de leerling alleen hierop wil hebben.
Deze 'Interactieve Gymzaal' heb ik, samen met een collega die ook in een EMB groep werkt, gezien op de BETT beurs in londen (maart 2023).
We gooiden ballen tegen een wand maar je kunt het ook met de hand bedienen. We speelden een spel waarbij je steeds tegen een dier moet gooien. Het dier wordt steeds groter. Bij de laatste worp “ontplofte” het dier. 
Heel erg leuk materiaal. Wel duur. Ongeveer 20.000 euro.
Er was ook een groepje van een school voor speciaal onderwijs uit Limburg mee naar de beurs. Zij hebben de Lü.
Er zijn drie verschillende Lü-systemen. Elk Lü-systeem bestaat uit een laserprojector, een bewegingsdetectiecamera, een geluidssysteem en een verlichtingssysteem.
Een paar toepassingen die voor EMB geschikt zouden zijn:
Repläy
Maak gebruik van beeldopnames! Bekijk jezelf live in actie of neem jezelf op.
Wörlds
Verander je ruime in elk universum dat je maar wilt!
Zoo
Gooi de bal tegen de muur en een klein dier zal verschijnen. Als jullie snel het doel raken, zal het dier groter worden.
De Lü-community is een openbaar toegankelijk, gratis platform dat Lü-gebruikers over de hele wereld in staat stelt om met elkaar in contact te komen en zelfontworpen inhoud uit te wisselen.
Luminea
Luminea is een serie snoezellampen die reageren op plaatjes en activiteiten in de speciale Luminea app. Met deze app, of met een 6-knops controller of losse schakelaar, kan je leerling zelf spelen met licht en kleur. Met Luminea creëert je eenvoudig een kleinschalige interactieve snoezelruimte, zónder computersysteem of technische installatie.
Er zijn uiteenlopende Luminea lichtelementen verkrijgbaar: een bubbelbuis, lichtslierten, lichtjestapijt of -hemel, verlichte ballenbak en verschillende soorten lampen.
Met de app kan de gebruiker zelf de kleur van het licht bepalen. Je kunt eigen plaatjes of foto’s gebruiken en het licht laten reageren op de kleuren van dat plaatje.
Magic Carpet
Magic Carpet is een interactieve vloerprojectie, die reageert op bewegingen en deze omzet in audiovisuele effecten. Magic Carpet is een enerzijds een snoezelmiddel, dat de zintuigen prikkelt van kinderen en volwassenen met zeer beperkte mogelijkheden. Anderzijds vormt het systeem dankzij de interactieve mogelijkheden een sensorische leeromgeving.
Magic Sandbox
Collega's van mij hebben een Magic Sandbox op de BETT in Londen gezien. Ze vonden hem erg mooi maar vragen zich wel af of het voor het onderwijs een grote toegevoegde waarde heeft. Ik ben benieuwd naar ervaringen met de Magic Sandbox.
OmiVista
OmiVista is een interactief projectiesysteem, dat reageert op bewegingen en deze omzet in audiovisuele effecten. OmiVista kan projecteren op de vloer, op een tafel, op een rolstoelblad, maar ook bijvoorbeeld op een tent. Je kunt bladeren wegvegen, vissen verjagen, tekeningen inkleuren, ballonnen kapot maken, muziekinstrumenten bespelen en nog veel meer doen. Dit kan door liggend, zittend, rollend, kruipend of lopend bewegingen te maken over de vloer, of met de armen te bewegen over tafel. OmiVista kan ingezet worden voor activeren, bewegen, ontspannen, spelen en leren. Het systeem reageert op elke beweging in het projectiegebied, zodat ook groepsinteractie mogelijk is.
Qwiek.up
De Qwiek.up is een projector op wieltjes waarop je met behulp van usb-sticks filmpjes met muziek kan afspelen op plafond of muur.
SHX
Interactief snoezelen.
Het SHX systeem is een computer met speciale software. Hierop kunt je verschillende elementen en bedieningen aansluiten. Met robuuste bedieningen kan een leerling zélf invloed uitoefenen op licht, geluid, muziek, objecten, beelden en vibratie.
Tovertafel
Ontwikkeld voor en door kinderen in de zorg en het speciaal onderwijs. De Tovertafel helpt om kinderen met hun volle aandacht bij een spel en leerervaring te betrekken en ondersteunt hiermee de groei van de kinderen.
Het aanbod van interactief ontwikkelingsmateriaal en speelgoed is groot. De toepassing van allerlei technische nieuwe vindingen worden vaak direct in speelgoed toegepast zodat er ieder jaar veel nieuwe artikelen worden aangeboden.
Voor veel scholen is het aanschaffen van relatief dure interactieve robots en ontwikkelingsmaterialen vaak niet reëel. Ook met een klein budget is het mogelijk gevarieerd interactief ontwikkelingsmateriaal voor jouw klas aan te schaffen.
De Beat Bo is een robot waarmee een leerling kan dansen, bewegen, zingen en praten. De Beat Bo bevat spelletjes waarmee een leerling kennis maakt met de letters, kleuren en tellen.
Lestip: Druk op de verschillende knoppen en ontdek samen met de leerlingen wat je met de BeatBo kan.
Clementoni Mind Designer Robot
De Clementoni is een intelligente robot, waarmee de leerling o.a. kennis maakt met coderen en tekenen.
Lestip: Stop een potlood in de robot en laat deze lijnen tekenen of laat hem een blokken toren omrijden. Laat waar mogelijk de leerlingen zelf de robot besturen. Ontdek samen met de leerling de mogelijkheden van deze robot.
De Co-de rups stimuleert leerlingen om tijdens het spelen te experimenteren. Het helpt ze met probleemoplossend denken, plannen, ordenen en kritisch denken.
Lestip: Laat de Co-de rups over de vloer of groeps tafel rijden. Daag de leerlingen uit om de Co-de Rups te laten rijden. Stel vragen aan de leerlingen zoals waar denk je dat de rups naar toe gaat?
Spelen, leren, bewegen en vooral plezier maken met lichtgevende “knoppen” en een iPad. Dat is Cosmo! Cosmo bestaat uit een set slimme schakelaars, Cosmoids genaamd, en speciale activiteiten op de iPad. De spellen doen de Cosmoids van kleur veranderen en maken zo duidelijk welke je wanneer moet aanraken. Je kunt de knoppen plaatsen waar je wilt: op een tafel, op de grond, op schoot, aan een muur, of verspreid door de hele ruimte.
Lestip:
Ik gebruikt de knop om een leerling te stimuleren op zijn knietjes te gaan zitten. Daarvoor gebruikte in het spel 'Ontdekkingstocht' in de app. Ik wilde de muziek personaliseren door een liedje toe te voegen waar de leerling graag naar luistert. Ik liep tegen het probleem aan dat je voor een nieuw nummer iTunes of Apple Music nodig hebt. En we hebben de cosmo app op meerdere apparaten geïnstalleerd. Goed nieuws: één Apple-ID met een abonnement is in de meeste gevallen voldoende voor meerdere apparaten. Als alle iPads waarop de Cosmo-app staat met hetzelfde Apple-ID zijn ingelogd, kun je de aangekochte of gedownloade muziek op elk apparaat gebruiken.
Let er wel op dat de muziek lokaal beschikbaar is op de iPads (dus gedownload), zodat het probleemloos in de Cosmo-app afgespeeld kan worden. Als elk apparaat een eigen Apple-ID gebruikt, is voor ieder apparaat een apart abonnement nodig. Op deze manier kun je eenvoudig muziek toevoegen en gebruiken op alle apparaten binnen je organisatie.
Deze kleurrijke robot zorgt met bewegingen, texturen, geluid en kleuren voor een multi-sensorische ervaring. Glow and Go Bot heeft grote knoppen met verschillende texturen. De knoppen lichten op en maken geluid wanneer ze worden ingedrukt. Ook zorgt het indrukken van de knoppen ervoor dat de robot eenvoudige bewegingen maakt.
Pillo
Pillo maakt het mogelijk voor iedereen om spelletjes te spelen, ondanks meervoudige of verstandelijke beperkingen. Door een doodnormaal kussen als controller te gebruiken kan je op oneindige manieren meedoen, of je nu jong, oud, gezond of beperkt bent. Knijp, knuffel, duw, sla of druk om interactie te hebben met het spel en/of je medespelers.
Toniebox
Een leerling uit mijn klas heeft deze Toniebox thuis. Ze zet haar favoriete tekenfilm- of Disneyfiguurtje erop en het muziekje begint te spelen.
Slimme katten
De slimme katten zijn een variant van de B-bots.
Zij zijn met één knop te besturen die dienen voor rechtdoor of draaien en waarbij bij een aai gemiauw klinkt. De slimme katten goed te gebruiken bij EMB-leerlingen. Door de makkelijke besturing middels één knop, geluiden en het leuke uiterlijk krijgen zij zowel auditieve als visuele prikkels binnen wat hen onder andere helpt ontwikkelen is actie-reactie en oorzaak-gevolg.
Een mooi voorbeeld van het toepassen van de slimme katten;
Ik heb meerdere keren bezoek gebracht aan een jongen met een EMB. Samen hadden we al geëxperimenteerd met de B-bots waar nauwelijks reactie op kwam. Bij het aaien van de slimme katten leefde de jongen helemaal op. Een mooi voorbeeld van de invloed die auditieve prikkels kunnen hebben.
Via o.a. Schakelspeelgoed en Eelkeverschuur is aangepast speelgoed verkrijgbaar dat te bedienen is met een knop.
Ook kun met je behulp van een batterij-onderbreker zelf speelgoed aanpassen.
Op 11 maart 2025 is er vanuit het netwerk Rett & Onderwijs een webinar over omgevingsbediening met oogbesturingstechnologie georganiseerd: “De wereld besturen met je ogen” . Daarin kwam naar voren dat schakelspeelgoed ook te bedienen is via spraakcomputers. Deze technologie kan de zelfredzaamheid en communicatiemogelijkheden aanzienlijk kan vergroten. Binnenkort is dit webinair terug te kijken op de website van De Nederlands Rett Syndroom Vereninging.
Op Mytylschool Gabriël werken ze met een schakelkastje waarop het knoppenspeelgoed op de Acticomm kan worden aangesloten en met de ogen bediend. Dit apparaatje kan corresponderen met de Tobii software van de Acticomm waardoor je tot 4 stuks speelgoed tegelijkertijd erop kunt aansluiten. BJ ToyBox speelgoed controller switcher - rdgKompagne
Medewerkers van het VisioLab van Koninklijke Visio gingen op zoek naar de mogelijkheden die belevingstafels bieden in het onderwijs aan slechtziende en blinde leerlingen. Deze tafels zijn ook goed te gebruiken voor EMB leerlingen zonder visuele beperkingen. Als je op zoek bent naar een interactieve belevingstafel is het een aanrader om dit onderzoek te lezen.
Ik krijg wel eens de vraag of het beter is een iPad of een andere tablet aan te schaffen voor leerlingen in leerroute 1. Mijns inziens is een iPad nog altijd de beste optie.
Veiligheid
Het arrangement Interactief leren is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs is hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, maakt en deelt.
Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om:
Meer informatie over de CC Naamsvermelding 4.0 Internationale licentie.
Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar:
